Week 1: De Queeste

How to build back better?

In maart begonnen we aan De Tussentijd, een serie reflecties en associaties op een tijd waarin een minuscuul wezen de wereld in één klap stil zette. Verily Klaassen, Arne Hendriks, Isil Vos en ik vroegen ons af wat die stilte met ons deed. Wat er zou kunnen ontstaan en wat de schoonheid en het ongemak ervan waren.

Ik schreef vaak over de hoop en de ruimte die het stilstaan ons gaf om opnieuw te kijken naar onze manier van werken en leven. Wat kunnen we leren van de Lock down? Welke nieuwe vragen, antwoorden en ideeën worden ons in de schoot geworpen? We schreven drieënhalve maand iedere week een blog. Toen kwam het land weer in beweging en vierden wij vakantie.

Na de zomer leek het even alsof het over was. Alsof de stilte voorbij was en we weer in razende vaart verder konden met ons leven. Als ik heel eerlijk ben heb ik dat ook echt willen geloven. Zoals kinderen kunnen denken dat na de vakantie alles helemaal anders kan zijn, zo had ik heel heel eventjes de hoop dat het venijnige virus gewoon op miraculeuze wijze zou zijn verdwenen. Helaas, we zitten er nog middenin. Dus ontmoetten Arne, Verily, Isil en ik elkaar weer voor het vervolg van onze expeditie.

Urgentie

Waar we voor de zomer vooral de tijd wilden nemen om rustig te kijken en te reflecteren voelen we nu vooral urgentie. Corona is niet zomaar weg. Ik kan niet langer mijn kop in het zand steken. Een virus verdwijnt niet zomaar, net zoals ongelijkheid, armoede, biodiversiteit en klimaatverandering niet zomaar verdwijnen. Ik kan er niet langer omheen, ik moet er nu echt iets mee.

Niet alleen ik kom tot die conclusie. Een kleine greep uit de talrijke oproepen van mensen en organisaties om in actie te komen:

The COVID-19 pandemic has amplified the conversation about the need to re-think capitalism and its supporting economic structures. Much less attention has been paid to the urgent need to re-invent our social systems. Hilary Cottam September 2020

Economists and policymakers need a wake-up call to root out racial discrimination Race In Economics. International Monetary Fund (IMF) September 2020

With the end in sight, or at least in fuzzy focus, companies are thinking ahead. A critical challenge for companies in the postcrisis era will be articulating clear, meaningful, and authentic purposes. McKinsey Briefing November 2020

Corona zorgt wel voor momentum en biedt een grote kans to build back better. Die kans móéten overheden aangrijpen. Katherine Trebeck oktober 2020

The covid-19 pandemic is forcing a rethink in macroeconomics. It is not yet clear where it will lead. The daily newsletter of the Economist July 25 2020

Het is aan ons

OK, duidelijk we moeten er iets mee. Maar wat dan? En wie dan precies?
“Het is aan ons” zegt Hans Stegeman op linkedIn. Dat voel ik ook wel zo maar dat maakt het niet gemakkelijker. Wat betekent het dat het aan mij is? Moet ik de barricaden op? Moet ik antwoorden hebben? Moet ik gewoon maar iets gaan doen? Wat is nu echt belangrijk?
Daar geeft Daan Rovers, Denker des Vaderlands het volgende antwoord op: “Als je mee wilt duwen een bepaalde richting, moet je nu in beweging komen. En dan niet in de zin van: wat ‘leren’ we van deze crisis, maar: wat vinden we rechtvaardig?”

Wat vind ik rechtvaardig? Dat is wel het soort vraag waardoor ik me geroepen voel. Niet dat ik het weet, maar ik wil het graag onderzoeken. In mezelf maar ook in de hoofden en harten van anderen. Wat vinden we rechtvaardig? En naar wie moeten we luisteren? Als het gaat om rechtvaardigheid lijkt het me belangrijk om iedereen te horen. Zonder vooringenomenheid en zonder reserves open te staan voor een brede variatie aan invullingen over wat een rechtvaardige economie of samenleving kan zijn. Volgens Sylvana Simons moet ik dan zeker ook luisteren naar de mensen die in opstand komen. Want opstand is de taal van de ongehoorden.

In gelijkwaardigheid

Wie zijn de ongehoorden en hoe kan ik hen zien en mee laten spreken? Mary Robinson, de eerste vrouwelijke president van Ierland, hoge commissaris voor de Mensenrechten en nu lid van The Elders, stelt voor om het herstel van COVID-19 aan te grijpen om de 2030 (Sustainable Developement Goals van de UN) agenda een boost te geven en daarin gender gelijkheid en gelijkwaardige besluitvorming centraal te stellen. In datzelfde artikel geeft ze een stem aan activist Xiye Bastida die vanuit haar inheemse achtergrond oproept : “We need to recognise each other to bring dignity forward. The fight for climate justice must be done with holistic solutions in mind. Solutions that tackle the problem at the root in order to bring forward a just, equitable, connected, and proactive future.”
De essentie is om te zorgen voor een gelijkwaardige en inclusieve besluitvorming over wat een rechtvaardige economie kan zijn. Niet alleen vanuit ons Westerse perspectief maar ook vanuit andere wereldbeelden. Ik moet dus op zoek naar mensen die anders denken dan ik, vanuit andere kennis, zoals inheemse kennis. Vanuit een andere blik op de wereld, zoals mensen van politieke partijen die buiten mijn bubbel vallen.

New beginning, Olafur Eliasson 2020 Foto Jens Ziehe
New beginning, Olafur Eliasson 2020 Foto Jens Ziehe

Building back better

Mijn queeste voor de komende maanden tekent zich af. Ik wil bijdragen aan building back better. Ik wil mee duwen in de richting van een rechtvaardige economie en samenleving. Daarom wil ik uitzoeken wat een rechtvaardige economie kan zijn en hoe we daar komen.

Ik ga luisteren naar allerlei experts en mensen met invloed en naar de ongehoorden, degene die zo vaak genegeerd worden of zelfs niet aan het woord komen, zoals vrouwen, inheemse wijzen, mensen van kleur of mensen die arm zijn. Ik wil spreken met wetenschappers, kunstenaars, gelovigen en ongelovigen, ondernemers en mensen die opkomen voor de belangen van de natuur, de aarde, de planten en de dieren.

Ik wil iedereen drie vragen stellen:

  1. Wat vind jij een rechtvaardige economie?
  2. Hoe komen we daar?
  3. En hoe kan deze Coronatijd ons daarbij helpen?

Heb jij ideeën of antwoorden op deze vragen? Je kunt me mailen op Kunstzaken@rabobank.nl

More contributions from Godelieve Spaas

Contact

Rabo Art Collection

Postal Address UC 075
P.O. Box 17100
3500 HG Utrecht
The Netherlands