De rijstketen – van waterplantje tot wereldvoedsel

Rabobank Foundation en rijst: CEP

Rabobank Foundation werkt samen met het Vietnamese CEP, een onafhankelijke non-profit organisatie die kleine kredieten verleent aan rijstboeren. Hiermee kunnen zij een onderneming starten en hun inkomen verbeteren. CEP ondersteunt ook de allerarmsten met financiële educatie, studiebeurzen voor kinderen van klanten, voorlichting op gebied van gezondheidszorg en het verstrekken van basisbenodigdheden. CEP heeft 90.000 leden in landelijke gebieden, voornamelijk gezinnen met een gemiddeld inkomen tussen € 0,60 en € 1,60 per dag. Zij vormen een moeilijk bereikbare doelgroep, die buiten de boot valt bij overheidsbanken.

Rijst ondernemers

Vietnam: ondernemers in rijst

Vietnam is na Thailand de grootste rijstexporteur van de wereld. De rijsthandel groeit er snel en de boeren werken hard om de productie te verhogen. Ondernemerschap, schaalvergroting en samenwerking worden steeds belangrijker om succesvol te zijn in de rijstsector.

Zaaien verpoten

Zaaien en verpoten

De boeren zaaien de rijst op een klein veld dicht op elkaar en bemesten de plantjes regelmatig. Na ongeveer 25 dagen halen zij de planten uit de grond en ontdoen ze van hun toppen. Op die manier stimuleren ze de groei van stevige wortels. De boeren poten ieder plantje opnieuw, soms met behulp van een meetstok om de afstand tussen de plantjes te bepalen. De ideale afstand is 30 centimeter.

Onkruid wieden

Eenden tegen ongedierte

De rijstboeren wieden het onkruid met de hand en zetten vaak eenden in om ongedierte tussen de planten weg te eten. Tussen verpoten en oogsten bemesten zij het land nog twee keer. Wanneer de planten één à twee meter hoog zijn, hebben ze aan het eind een pluim die zo’n veertig rijstkorrels bevat. Na veertig dagen snijdt de boer de rijstplanten los met een kleine sikkel en bundelt ze.

Groen van rijst scheiden

Het groen van de rijst scheiden

De boer slaat de rijstbundels tegen een rooster, waardoor de rijstkorrels eruit vallen. Met een zeef scheidt hij de korrels van het groene blad. Vervolgens laat hij de rijst drie dagen drogen. Om de rijst zit in dit stadium nog een oneetbaar vlies en wordt ‘paddy-rijst’ genoemd. De boer slaat de paddy-rijst thuis op tot hij de marktprijs goed genoeg vindt om zijn waar te verkopen.

Paddy zilvervlies

Van paddy naar zilvervlies

In zakken van 50 kg brengt de boer de paddy-rijst naar de rijstmolenaar. Dit gebeurt vaak met de brommer. De molenaar controleert het gewicht en betaalt de boer direct uit. De prijs is gemiddeld 9,80 euro per zak. De molenaar meet het vochtpercentage van de paddy-rijst en droogt de korrels nog eens in een grote machine. Het duurt dertig uur om vijftien ton rijst te drogen. Een andere machine scheidt het rijstvlies van de korrels. Het zilvervlies zit nu nog om de korrels.

Laserstralen sorteren

Laserstralen sorteren de korrels

Met een laser scheidt de sorteermachine de gave korrels van de gebroken exemplaren. De gave korrels zijn voor consumptie en export, de gebroken rijst voor lokale consumptie en om rijstwijn en rijstpapier van te maken. De molenaar verpakt de rijst in zakken van 50 kilo en verkoopt ze voor ongeveer 24 euro per zak aan een tussenhandelaar. Van de 40 miljoen ton rijst die Vietnam jaarlijks produceert, is 7 miljoen ton bestemd voor de export. Het grootste deel hiervan komt uit de Mekong-delta.

Rijst voor de wereld

Rijst is het belangrijkste voedsel voor een groot deel van de wereldbevolking. China is de grootste producent en consument van rijst.

Lees meer: