Rabobank steunt ondernemers die door Russische boycot worden geraakt

25 augustus 2014 - De gevolgen die de Russische handelsboycot internationaal heeft voor de landbouw en voedingssector en voor Rabobank-klanten, worden geleidelijk aan duidelijker. In Nederland is er met name een acuut liquiditeitseffect voor ondernemers in de tuinbouw. Binnen het bestaande bancaire beleid ondersteunt de Rabobank klanten, waar nodig, om de moeilijke periode te overbruggen.

‘Als coöperatieve bank willen we voorkomen dat bedrijven die in de kern gezond zijn, in de problemen komen door deze handelsboycot’, aldus Paul Dirken, directeur Bedrijven bij de Rabobank. ‘Het grootste deel van de getroffen ondernemers is al jaren klant bij de Rabobank, vaak zelfs al generaties lang. Deze boycot gaat het normale ondernemersrisico te boven. Wij voelen de verantwoordelijkheid om klanten te helpen, met eventuele overbruggingsfinanciering en toegang tot kennis en netwerken. Zo ontstaan lucht, ruimte en mogelijkheden voor ondernemers om zelf in te spelen op de nieuwe situatie.’

Drie fasen

Dat sluit aan bij de markt- en prijsinzichten van analisten van Rabobank Food and Agribusiness Research, die ondersteunend zijn voor de activiteiten van de Rabobank binnen en buiten Nederland. De Rabo-economen onderscheiden drie fasen:

  • Onmiddellijk effect: de fase waarvan nu sprake is, met sterk lagere prijzen voor vooral verse producten, die enkele weken tot maanden kan duren.
  • Tussenfase: met een schoksgewijs prijsherstel, door ongelijkmatigheid in het aanboren van nieuwe markten en het aanpassen van de productie.
  • Structurele fase, wanneer aanbieders, handelsstromen en markten zich hebben aangepast aan de nieuwe situatie.

Overigens zijn er ook andere, onverwachte factoren die prijzen beïnvloeden. Zo heeft het donkere en natte augustusweer in Nederland voor sommige groenten geleid tot een verminderd aanbod en de afgelopen dagen herstel van de prijzen.

Acuut en tijdelijk liquiditeitstekort

In Nederland zijn met name in de glastuinbouw en fruitteelt de gevolgen van de Russische handelsboycot acuut merkbaar. Ruud Huirne, directeur Food & Agri Nederland bij de Rabobank: ‘In Nederland hebben wij in food & agri een marktaandeel van 85%. De landbouw en voedingssector exporteerden in 2013 ongeveer voor anderhalf miljard euro naar Rusland, waarvan een substantieel deel is getroffen door de boycot. We spreken dan ook veelvuldig met klanten over de gevolgen van de Russische sancties voor hen. Onder onze klanten hebben we als bank te maken met gezonde bedrijven die een acuut en tijdelijk liquiditeitstekort hebben dat aantoonbaar voortvloeit uit de handelsboycot. Dan gaat het niet alleen om bedrijven die aan Rusland leveren, maar ook sectorbrede indirecte gevolgen voor bedrijven, zoals lagere prijzen als gevolg van overvolle markten.’

Maatwerk

Ter overbrugging kunnen lokale Rabobanken in Nederland en Rabobank-vestigingen buiten Nederland maatwerk bieden aan bedrijven die in de kern gezond zijn. In gesprek met getroffen klanten kan voor een of meer van de volgende mogelijkheden gekozen worden:

  • Gebruik van bestaande ruimte in kredieten.
  • Uitstel van terugbetaling van seizoensfinanciering of oogstkredieten. Klanten gebruiken deze financieringsvormen om de teelt voor te financieren tot het moment van het op de markt brengen van het product.
  • Uitstel van aflossing van de totale bancaire financiering, met eventueel een verlenging van de looptijd. Bij groenleningen kan alleen uitstel van aflossing plaatsvinden, maar geen looptijdverlenging.
  • Een overbruggingslening tegen een marktconforme rente.

Of en hoe de maatregelen van toepassing zijn, hangt af van de situatie van de klant en van de betreffende Rabobank. Rabobank-breed geldt voor aanvullende financiering voor deze ondernemers een beoordelingsproces dat zo eenvoudig en snel is als mogelijk. Hoe sterker de financiële positie van de klant, hoe eenvoudiger het gaat.

Meer zicht op handelsstromen en internationale effecten van de boycot

Internationaal begint er meer zicht te komen op de effecten die de Russische handelsboycot heeft op de landbouw en voedingssector. De boycot geldt sinds 7 augustus voor een groot aantal land- en tuin bouwproducten uit de Europese Unie, Noorwegen, de Verenigde Staten, Canada en Australië; op 20 augustus heeft de Russische overheid voor een beperkt aantal van deze producten de boycot opgeheven.

Uit analyses van Rabobank Food and Agribusiness Research blijkt dat de landbouw en voedingssector in Polen en Noorwegen in 2013 het meeste exporteerden naar Rusland, gevolgd door Nederland, de Verenigde Staten, Spanje, Oekraïne, Duitsland en Denemarken. Relatief sterk getroffen zijn de groente- en fruitsector in Polen en in Nederland en de Noorse vissector. Daarentegen ondervinden de Verenigde Staten weinig hinder van de boycot; export naar Rusland betrof minder dan 1% van de totale Amerikaanse export aan landbouwproducten en voedingsmiddelen.

De boycot heeft ook gevolgen voor Rusland zelf, zo blijkt uit analyses van de Rabobank-economen. De Europese Unie nam een belangrijke plaats in in de Russische import: 24 tot 39% van de Russische groente- en fruitimport kwam uit de Europese Unie en ruim 50% van de geïmporteerde kaas. Gemeten over alle door de boycot getroffen landen, betreft de boycot meer dan 70% van de Russische importen aan varkens- en pluimveevlees.

De Rabobank en de food & agrisector

De Rabobank is meer dan 100 jaar geleden ontstaan als boerenleenbank. Vandaag de dag heeft de Rabobank 88,5 miljard euro aan kredieten uitstaan bij ondernemers in de landbouw en de voedselketen, waarvan 31,8 miljard bij ondernemers in Nederland.