Startups nodig voor de voeding van de toekomst

Bezorgt de drone straks alg-eiwitten bij consumenten thuis? Baanbrekende innovaties zijn nodig voor voedingsbedrijven in Europa en Noord-Amerika, om succesvol te blijven in de sterk veranderende markt. De Rabobank ondersteunt met analyses en met initiatieven voor startups.

‘Bringing new food ideas & new capital to the plate’. Onder dat motto komen er op 25 februari zo’n 200 voedingsvernieuwers en mogelijke investeerders naar ‘FoodBytes!’ in San Francisco. Het gaat om innovaties in voeding en daaraan gekoppelde software en technologie. Dit food startup evenement wordt georganiseerd door de Rabobank met SF New Tech, dat in veel meer sectoren technologische innovaties in de etalage zet.

Innovatoren en investeerders verbinden

Waarom de Rabobank zich hieraan verbindt? ‘Met FoodBytes! kunnen we onze ervaring en kennis inzetten om innovatoren en investeerders met elkaar te verbinden en een platform te creëren om de nieuwe ideeën van vandaag in te zetten in oplossingen voor morgen’, zegt Manuel Gonzalez, Head of Corporate Clients bij Rabobank West Coast in de Verenigde Staten. ‘De Rabobank investeert al meer dan 100 jaar in de landbouw en de voedingsbranche. Er ontstaan nu nieuwe uitdagingen, door een toegenomen vraag naar voedsel, veranderende consumentenvoorkeuren en de behoefte aan duurzame voedselproductie.’ De Rabobank geldt als wereldwijd leidende bank in de landbouw en de voedingssector. ‘Banking for Food’ is de visie van de Rabobank op voedselzekerheid en de rol van de bank daarin.

Apps ontwikkelen om voedselverspilling tegen te gaan

Op een andere manier is de Rabobank in Nederland actief met het versnellen van innovatie in de voedingssector. Al jaren kent de Rabobank de Herman Wijffels Innovatieprijs voor duurzame innovaties in landbouw en voeding. Parallel daaraan gaan twee teams die nog net geen startup zijn, dit jaar in opdracht van de Rabobank aan de slag met online-oplossingen om voedselverspilling te gaan. Ze moeten komen met een app die het exporteren van teveel geproduceerd voedsel vergemakkelijkt en een app die kinderen bewuster maakt van de verspilling van voedsel en voedingsstoffen. Deze ideeën komen voort uit een hackathon die eind 2014 is georganiseerd, waar computerprogrammeurs en software-ontwikkelaars zich stortten op voedselverspilling.

Westerse markten groeien niet en prijzen staan onder druk

Baanbrekende innovaties zijn hard nodig in landbouw en voeding. Wereldwijd is er de uitdaging om een groeiende wereldbevolking beter te voeden. De vraag naar voedsel zal de komende 35 jaar met 60% groeien. Tegelijkertijd hebben voedingsbedrijven in West-Europa en Noord-Amerika te maken met verzadigde markten en kieskeurige, veranderlijke consumenten. In deze markten dalen marges en prijzen. ‘In de afgelopen decennia heeft het betrekkelijk voorspelbare consumptiepatroon een verandering ondergaan, met kortere levenscycli voor producten, minder merktrouw en een breder aanbod van exotische producten dan ooit tevoren’, zegt Jelle Groot, analist bij Rabobank Food and Agribusiness Research. Hij publiceerde onlangs een analyse over de innovaties die nodig zijn in de voedingssector.

1,1 miljard dollar aan durfkapitaal

Er gaat steeds meer geld om in durfkapitaal voor de voedingssector. Uit gegevens van Dow Jones blijkt dat startups in voedsel en dranken wereldwijd in de eerste helft van 2014 1,1 miljard dollar een durfkapitaal aantrokken. Dat was in een half jaar hetzelfde bedrag als in geheel 2012. Ook al moet iedereen elke dag eten, analist Groot geeft aan dat er risico’s en onzekerheden zijn verbonden aan baanbrekende innovaties in de voedingssector. Die zijn van technische aard (gaat het echt wel werken?), maar ook economisch. Want wat wil de consument straks betalen? En hoe verhoudt zich dat tegenover de inkoopprijs van nu nog onbekende producten?

Drie trends onder westerse consumenten

Wat zijn de trends onder westerse consumenten, waar innovatoren en investeerders op in moeten zetten? Rabo-analist Jelle Groot ziet drie grote trends:

  • Duurzaamheid
  • Gemak
  • Gezondheid

Mlieuvriendelijker ingrediënten

‘Mensen willen dat conventionele ingrediënten duurzamer worden en dat er alternatieve ingrediënten komen die efficiënter zijn en milieuvriendelijker’, zegt analist Groot. Voorbeelden daarvan zijn de inzet van algen, die veel eiwitten bevatten, en groeien op land dat ongeschikt is voor andere vormen van landbouw. De algenteelt is nog jong, de volumes beperkt en de prijzen hoog, maar er zit potentieel in, aldus de Rabobank-onderzoekers. Hetzelfde geldt voor insecten of het toepassen van plantaardige ei-vervangers in allerhande producten waar nu eieren in verwerkt worden.

Smart shoppinglijstje

Bij de gemakstrend onder consumenten gaat het om de opmars van online boodschappen doen. Over 10 tot 15 jaar zou een kwart van de voedselaankopen in westerse landen online kunnen gebeuren. En bezorgt de drone het voedsel dan op de stoep? En wie wél in de winkel komt, rekent erop dat slimme technologie een link legt tussen zijn eigen smartphone, productvoorkeuren en wat de supermarkt in de aanbieding heeft. Groot: ‘Voedselfabrikanten moeten manieren vinden om hun producten op het smart shoppinglijstje te krijgen. Zet je geld daar in waar je consumenten zijn.’

Voeding als bouwstof of als beleving

De nieuwe technologie zal ook op een ander front helpen: gezondheid. Groot: ‘Het grootschalig inzetten van persoonlijke dieetgegevens kan de voedselsector dramatisch veranderen. Consumenten zullen steeds bewuster zijn van gezondheidsaspecten en verwachten dat leveranciers daar rekening mee houden. Veel scherper zullen mensen kiezen voor voeding als brand- en bouwstof voor hun lichaam en voedsel als een beleving, qua smaak, geur, sociale en culturele aspecten.’