Wie investeert in minder voedselverspilling?

Met innovaties die verspilling in de voedselketen terugdringen, kunnen Europese landbouw- en voedingsbedrijven jaarlijks ruim 10 miljard euro besparen. 'Dat vraagt wel om een nieuwe kijk op samenwerking in die ketens', zegt Rabobank-analist Paul Bosch.

Als food & agri supply chain analist bij Rabobank Food and Agribusiness Research heeft Bosch onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van het terugdringen van voedselverspilling. De Europese Unie wil in 2025 de verspilling hebben gereduceerd met 30%. Daarbij gaat het niet alleen om het ethische aspect van het weggooien van voedsel, maar ook om geld, heel veel geld.

Waar in de keten wordt het meeste verspild?

Bosch: ‘Consumenten gooien thuis voor 30 miljard euro aan voedsel weg. In de productie en distributie van voedsel verliest de Europese sector elk jaar 60 miljard euro door verspilling van voedsel in de keten. Voedsel dat nooit de consument bereikt.’
Dit speelt vooral voor voedingsmiddelen die kunnen bederven, zoals vlees, fruit en groente. Het merendeel van de verliezen vindt plaats aan het begin van de voedselketen, dus bij de productie op het boerenbedrijf en de opslag en verwerking direct daarna.

Welke bedragen kunnen bespaard worden?

'Door innovaties op het gebied van oogsten en opslag direct na de oogst kunnen ondernemers in Europa vijf miljard euro per jaar besparen. Nog eens 2,5 miljard euro aan besparingen is te realiseren door innovaties in verpakkingen van voedingsmiddelen en nog eens 2,5 miljard door het beter monitoren van de versheid van producten.'

Hoe kunnen bedrijven in de praktijk verliezen terugbrengen?

‘Bedrijven kunnen investeren in machines die gewassen minder beschadigen tijdens het oogsten en transport, of in nieuwe behandelmethoden die verlies tegengaan bij opgeslagen aardappelen of groenten. Verder in de keten kan het gebruik van andere verpakkingsmaterialen of afsluittechnieken de houdbaarheid van voedselproducten verlengen, maar ook verbeterde bescherming voor producten bieden. Als de retailer de versheid van producten koppelt aan een dynamische prijsstelling, kan deze de verkoop optimaliseren en kwaliteit waarborgen. Een betere productkwaliteit in het schap is sowieso goed voor de verkopen.’

Als de opbrengsten zo voor de hand liggen, waarom stappen ondernemers daar niet vol in?

‘Een conservatieve, voor de hand liggende gedachte is dat verspilling bij een afnemer van producten voordelig is voor de toeleverancier, die daardoor immers meer kan verkopen aan de afnemer. Daarbij komt dat als een afnemer verspilling tegen wil gaan, hier vaak een investering van de toeleverancier voor nodig is. Die investering weegt zwaar als spelers in de keten niet zeker weten of ze in komende jaren aan dezelfde retailer blijven leveren.’

‘Investeren in verminderde voedselverspilling brengt voordelen met zich mee.’

Paul Bosch, food & agri supply chain analist bij Rabobank Food and Agribusiness Research

Wat is er dan nodig?

‘Een innovatieve kijk op de keten. De praktijk leert dat investeren in verminderde voedselverspilling een aantal extra voordelen met zich meebrengt. Een langere houdbaarheid leidt bijvoorbeeld tot hogere verkoopcijfers en een groter potentieel afzetgebied. Verminderde verspilling betekent ook dat het gemakkelijker wordt om voorraden te managen en tegen lagere kosten. Het kunnen garanderen van een hogere en constantere kwaliteit, is ook een voordeel waar meer partijen in de keten op in kunnen spelen en waarde mee kunnen creëren.’

Hoe moet zo’n business model er uit zien?

‘Bedrijven die innovaties willen implementeren die voedselverspilling tegen gaan, moeten dat doen met partners die zoveel mogelijk van de bijkomende voordelen tot waarde weten te maken. Dat kunnen bedrijven zijn die meer dan anderen profiteren van een verbeterd voorraadbeheer, een sterke kwaliteitsfocus hebben of de kansen van een groter afzetgebied snel kunnen benutten. In onze ogen is het vinden van partners die deze bijkomende voordelen optimaal kunnen benutten, de sleutel tot winstgevende investeringen.’

Lees meer

Speerpunt op voedselagenda

Voor de Rabobank is het terugdringen van de verliezen in de voedselketen dit jaar één van de speerpunten voor de wereldvoedselagenda. Zo kan er uiteindelijk meer voedsel beschikbaar maken voor mensen en kan het financieel rendement in de landbouw en voedselketen verbeteren. Als wereldwijd actieve bank in landbouw en voeding heeft de Rabobank de visie ‘Banking for Food’ een visie op de wereldvoedselvoorziening en de rol van de bank daarin.

Apps

De Rabobank ondersteunt dat computerprogrammeurs en software-ontwikkelaars aan de slag gaan met online-oplossingen om voedselverspilling tegen te gaan. Ze gaan werken aan een app die het exporteren van teveel geproduceerd voedsel vergemakkelijkt en een app die kinderen bewuster maakt van de verspilling van voedsel. Deze ideeën komen voort uit een hackathon over voedselverspilling die eind 2014 plaatsvond.