Stand van zaken Griekenland: economisch commentaar 29 juni

De Eurogroep heeft op zaterdag 27 juni de onderhandelingen met Griekenland stopgezet. Zij besloot hiertoe nadat de Griekse premier Tsipras had aangekondigd dat hij een referendum wilde houden over het hervormingspakket dat de EU heeft voorgesteld. De rode lijn van Duitsland is dat Griekenland pas aanspraak kan maken op het laatste deel van het huidige steunpakket, als alle hervormingen door het Griekse parlement zijn aangenomen.

Het organiseren van een Grieks referendum op zondag 5 juli over de hervormingen is zeker niet in lijn met deze eis, aangezien de deadline voor het steunpakket verstrijkt op 30 juni. Dit is ook de deadline voor een aflossing van € 1,6 miljard aan het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Zonder financiële steun is het zeer waarschijnlijk dat Griekenland die betaling zal missen.

Vrees voor bank-run

Griekenland staat de komende weken enorm veel onzekerheid te wachten. Op maandag bleven de banken gesloten uit vrees voor een bank-run en de rest van de week kunnen spaarders maximaal zestig euro per dag opnemen. Het risico op een bank-run ontstond doordat de met liquiditeitsproblemen kampende Griekse banken niet langer konden rekenen op aanvullende noodliquiditeitssteun van de ECB. Dit komt doordat de ECB deze steun laat afhangen van de vooruitzichten op een deal tussen Athene en zijn schuldeisers. Nu het vooruitzicht op zo'n deal steeds kleiner wordt, is het onwaarschijnlijk dat de ECB de noodliquiditeitssteun op zeer korte termijn verhoogt.

Besmettingsgevaar op financiële markten beperkt

De onderzoekers van Rabobank Kennis en Economisch Onderzoek voorzien geen groot besmettingsgevaar voor andere landen, die vergelijkbare problemen hebben als Griekenland. Hiervoor dragen zijn vier redenen aan:

  • Het Europese Stabiliteitsmechanisme kan onmiddellijk noodsteun verlenen, indien investeerders plotseling het vertrouwen verliezen in een euroland. 
  • De ECB heeft sinds januari een opkoopprogramma van staatsobligaties om Europa voor deflatie te behoeden. 
  • Een lidstaat kan de ECB verzoeken overheidsobligaties op te kopen als het land het slachtoffer is van een speculatieve aanval. 
  •  Het risico dat Europese banken grote verliezen moeten nemen, daardoor in de problemen komen en eventueel moeten worden gered, is klein. Banken hebben meer kapitaal dan in 2010, hebben geen Griekse staatsobligaties in hun portefeuille en de totale uitzetting in Griekenland is met € 29 miljard (eind 2014) relatief klein.

Lees ook