Economen lanceren stimuleringsplan voor Europa

De ECB kan de Europese economie uit het slop trekken door massaal obligaties op te kopen die worden uitgegeven door de Europese Investeringsbank. Met dit kapitaal kunnen nieuwe infrastructuurprojecten in de eurolanden worden gefinancierd.

Dit idee opperen Harald Benink van de universiteit Tilburg  en Wim Boonstra, hoofd Kennis en Economisch Onderzoek van de Rabobank. De economen lanceerden hun idee in het Financieele Dagblad in een gezamenlijke reactie op het voorstel van Mario Draghi, president van de Europese Centrale Bank, om overheidsobligaties te gaan opkopen.

Inflatie moet omhoog

Wim Boonstra:  ‘Heet Europese inflatietempo is de afgelopen maanden weggezakt tot onder  0% en in de komende maanden zal het prijspeil in de eurozone zelfs verder dalen. Draghi stelt dat de inflatie in de eurozone juist omhoog moet in de richting van 2%. Daar zijn wij het op zich mee eens, maar denken dat de ECB daar nog niet de optimale route voor heeft gevonden.’

Nieuwe zeepbellen

De Nederlandse economen zijn bang dat het voorstel van de ECB om overheidsobligaties te gaan opkopen van landen in de eurozone zijn doel voorbijschiet. ‘Het zonder meer opkopen van overheidsobligaties zal slechts tot nieuwe zeepbellen leiden en geen hogere groei creëren. En dat laatste is juist wat nodig is. De eurozone heeft dringend behoefte aan een groeistimulans. Dat is wat toonaangevende internationale organisaties, waaronder het Internationaal Monetair Fonds en de Oeso, hebben aanbevolen.’

Publieke investeringen

Benink en Boonstra stellen voor dat voor een bedrag tot 1000 miljard euro wordt vrijgespeeld om vervolgens te worden geïnvesteerd in grootschalige publieke investeringen die het groeipotentieel van de Europese economie kunnen versterken. ‘Denk aan bruggen, transportinfrastructuur, duurzame energie, elektriciteitsnetwerken, ICT-netwerken en hoogwaardig onderwijs en onderzoek. Door de slechte staat van hun overheidsfinanciën hebben de meeste landen in de eurozone nauwelijks ruimte om deze publieke investeringen te verrichten. Duitsland, en tot op zeker hoogte ook Nederland, hebben die begrotingsruimte wel, maar lijken vooralsnog niet genegen om tot een investeringsimpuls over te gaan.’

Monetaire groei-impuls

Voorzitter Jean-Claude Juncker van de Europese Commissie heeft eerder al voorgesteld om een fonds onder auspiciën van de EIB op te richten. ‘Dit plan dat ten hoogste 300 miljard oplevert, is een belangrijke stap in de goede richting maar lijkt ons te mager. Bovendien vermindert het plan-Juncker niet echt het risico van deflatie in de eurozone. Dat lukt alleen bij een substantiële, monetair gefinancierde groei-impuls.’

Gevaar deflatie pareren

Volgens Boonstra heeft het voorstel om de ECB door de EIB uitgegeven obligaties te laten opkopen, waarbij de opbrengsten zullen worden gebruikt om projecten in de Europese infrastructuur te financieren, drie duidelijke voordelen. ‘Ten eerste zal een investeringsimpuls van circa € 1000 miljard euro de consumptie stimuleren en de werkloosheid naar beneden brengen. Alleen al de aankondiging van zo’n substantiële economische impuls zal een positieve invloed hebben op het vertrouwen in de economie van zowel consumenten als bedrijven. Bovendien versterken gerichte investeringen in de Europese infrastructuur de aanbodzijde van de economie. Dit is gunstig voor de concurrentiekracht en het groeipotentieel van Europa op de langere termijn.  En tenslotte denken wij dat deze omvangrijke monetaire impuls zal bijdragen aan wat extra inflatie. Daarmee kunnen we het gevaar van echte deflatie en de economische stagnatie die daar uit voortkomt pareren.’