Rabobank brengt spelers koffiebranche samen

Samenwerking noodzakelijk om koffie toekomst te geven

Op dit moment staat de koffiebranche voor grote uitdagingen. Om die uitdagingen aan te gaan is het noodzakelijk om de krachten van alle spelers in de markt te bundelen. Elkaar niet tegenwerken, maar samenwerken. Daarbij neemt de Rabobank nu het voortouw.

We drinken wereldwijd steeds meer koffie, de vraag neemt jaar na jaar toe. Hippe koffiebarretjes schieten als paddenstoelen uit de grond. Koffie is cultuur geworden. De trends volgen elkaar in rap tempo op: na cappuccino, latte en espresso in allerlei smaken en blends (mix van bonen) is nu de goede oude filterkoffie the latest hip thing. Daarmee is de vraag naar koffie niet alleen toegenomen, maar ook veranderd. De nieuwe koffiedrinker wil kwaliteit en afwisseling. Bovendien is hij kritisch: waar komt mijn koffie vandaan?

Achterblijvende productie, vergrijzende boeren

De koffiebranche staat voor de uitdaging om aan de toenemende vraag te voldoen, maar heeft ondertussen met verschillende problemen te kampen. De productie blijft achter, onder andere doordat oogsten mislukken door klimaatverandering. Daarom zijn nieuwe, duurzame productiemethoden nodig. Ondertussen kunnen veel kleine koffieboeren maar nauwelijks leven van de opbrengst van hun plantages. Zij hebben een zwakke onderhandelingspositie en onvoldoende kennis om hun productie efficiënter te maken en zo hun opbrengst te vergroten. Ook is er een nieuwe generatie nodig om de vergrijzende generatie koffieboeren van nu op te volgen.

Praten is eerste stap naar oplossing

Om deze uitdagingen aan te pakken, is het belangrijk dat verschillende spelers binnen de koffiewereld hun krachten bundelen. Aangezien de Rabobank de ‘koffiebank’ bij uitstek is – wij spelen een rol bij elke schakel in de koffieketen en financieren veel handelsstromen – organiseerden we tijdens een groot koffie-evenement* in Bazel een rondetafelgesprek over de toekomst van koffie. Aan tafel zaten vertegenwoordigers van koffieboerencoöperaties (zoals FNC Colombia en UCDA), handelaren, branders en retailers (zoals Nestlé, Illy en Starbucks) en NGO's die koffie certificeren (zoals UTZ Certified en 4C Association). Dankzij ons uitgebreide netwerk in de koffiewereld konden we in Bazel partijen bij elkaar brengen die nog nooit eerder op dit niveau met elkaar gesproken hadden. Een noodzakelijke stap om uiteindelijk tot structurele oplossingen te komen voor een duurzame koffieproductie. Want elke schakel in de koffieketen heeft een stuk van de oplossing in handen.

De toekomst van koffie

Tijdens het rondetafelgesprek zijn de belangrijkste problemen in kaart gebracht (zie kader). De Rabobank doet veel onderzoek naar wereldwijde koffiestromen, productie- en consumptiegegevens. Deze statistieken en cijfers over de koffie-industrie vormden een belangrijke informatiebron tijdens de bijeenkomst en gaven volop stof voor discussie. Die discussie maakte duidelijk hoe urgent de problematiek is, waarop de partijen besloten om ook na de conferentie met elkaar in gesprek te blijven over de problematiek. Samen werken we toe naar een stappenplan met concretere actiepunten om koffie een toekomst te geven. In oktober 2016 komen alle partijen weer bij elkaar tijdens het koffie-evenement in Zwitserland. Rabobank zal dan opnieuw kartrekker zijn.

* het jaarlijkse galadiner van de Swiss Coffee Trading Association (SCTA)

De 7 belangrijkste uitdagingen voor de koffiesector


1. De komende 10 jaar stijgt de vraag naar verwachting met 45 miljoen zakken (van 60kg bonen). Waar gaan we die 2,7 miljard kilo koffiebonen produceren?

2. De gemiddelde leeftijd van een koffieboer is 58 jaar. Hoe zorgen we ervoor dat koffieteelt interessant blijft voor een nieuwe generatie telers? En breder: hoe kunnen koffiefamilies voor een stabiel inkomen zorgen – ook via andere inkomstenbronnen?

3. Moeten we investeren om koffieteelt te spreiden? Nu is juist sprake van een concentratie: de productiekosten zijn het laagst in Vietnam en Brazilië, daar wordt verreweg de meeste koffie geproduceerd. Dat maakt de koffieproductie kwetsbaar. Bovendien zal door klimaatverandering een verschuiving in de productiegebieden ontstaan.

4. Consumenten worden steeds kritischer als het gaat om de herkomst van producten: waar komt de koffie vandaan, is deze verantwoord, milieuvriendelijk en duurzaam geproduceerd? Hier moeten bedrijven rekening mee houden om te zorgen dat zij hun ‘license to operate’ behouden, ook als dat soms tot lagere marges leidt. Mogelijk is er educatie nodig om koffieproducenten hier bewust van te maken.

5. Ook consumenten moeten zich meer bewust worden van de hoge kosten voor duurzame koffieproductie, zodat zij bereid zijn meer te betalen voor hun kop koffie. Dit geldt vooral voor de bewuste, kritische consument. Niet iedereen wil of kan meer betalen: er is ook een groep die alleen goedkope koffie drinkt en zich geen zorgen maakt over de kwaliteit of afkomst. En dus moet de koffiebranche nadenken over verschillende oplossingen voor verschillende soorten consumenten.

6. We moeten boeren helpen met efficiëntere en betere landbouwmethoden om zo hun productie (en opbrengst) te vergroten. Daarvoor is kennisoverdracht nodig. Maar wie gaat deze kennisoverdracht uitvoeren? En misschien nog wel belangrijker: wie gaat ervoor betalen?

7. De meeste uitdagingen voor de koffiesector hebben betrekking op de boeren en hun leefomgeving. Die problemen zijn niet eenvoudig aan te pakken: om iets te kunnen veranderen, heb je de medewerking van overheden van de betreffende landen nodig. Er is daarom een platform nodig waar niet alleen bedrijven, maar ook overheden meediscussiëren over de toekomst van koffie.