Over zuivel: Dairy Deep Dive

Tussen 17 en 23 juni 2017 kwamen agrariërs van over de hele wereld in Nederland samen voor de zesde editie van de Rabobank Global Farmers Master Class. Een van de programmaonderdelen was de Dairy Deep Dive: deelnemers bespraken de huidige toestand in de melkveehouderijsector en kregen uit eerste hand van downstreambedrijven te horen hoe zij strategische samenwerkingsverbanden aangaan om toelevering te waarborgen.

Kevin Bellamy, Global Sector Head Dairy bij de Rabobank, trapte de Dairy Deep Dive af met de stand van zaken in de melkveehouderijsector. Hoewel de overheid om goede redenen zoals voedselzekerheid, bescherming van kleine boeren en milieubescherming ingrijpt in deze bedrijfstak, is deregulering op dit moment de trend. Daarbij signaleert hij sterke prijsschommelingen, die veroorzaakt worden door groeiende handel en onderlinge afhankelijkheid tussen markten. 'Ook al stuurt een Nederlandse boer zijn melk naar Friesland Campina om deze te bottelen en bij Albert Heijn aan de Nederlandse consument te verkopen, dan kan zijn prijs toch fluctueren als het bijvoorbeeld te veel regent in Nieuw-Zeeland,' aldus Kevin. Met andere woorden: de oorzaken zijn complex en factoren als schommelende wisselkoersen hebben meer invloed op vraag en aanbod dan voorheen. Dat betekent dat de melkprijs niet altijd de beste graadmeter is. Vervolgens legde Kevin uit waarom Nederlandse melkveehouders hun productie in 2016 gigantisch verhoogden, ondanks een lage melkprijs.

Na Kevins bijdrage kregen de agrariërs een inkijkje in de strategie en bedrijfsvoering van Royal A-ware. Royal A-ware is een Nederlands familiebedrijf dat van oorsprong gespecialiseerd is in kaashandel, maar zich inmiddels heeft uitgebreid tot kaasproducent en melkinkoper. Het bedrijf gaat win-winsamenwerkingsverbanden aan met zijn toeleveranciers om dienstverlening van topkwaliteit te leveren, volledig toegespitst op de wensen van de klant. Hun missie: de kortste keten van koe naar consument. Om dit te bereiken koopt het bedrijf zijn grondstoffen zo lokaal mogelijk in. In tegenstelling tot de meeste (melkvee)coöperaties leveren de partners, de melkveehouders, hun melk aan uit eigen motivatie. Ze zijn niet verplicht zich exclusief aan Royal A-ware te verbinden: het woord 'moeten' komt niet in het bedrijfswoordenboek voor.

Met een bezoek aan de toonaangevende boerenbedrijven van de families Stokman in Koudum en Westra in Oudemirdum kregen de deelnemers eersteklas voorbeelden te zien van bedrijfsstrategieën waarin storytelling en verbinding met de maatschappij centraal staan. Arjan Stokman en zijn vader Anton combineren nieuwe technologieën (zoals een melkrobot en ammoniakuitstootbewaking) met koevriendelijke voorzieningen zoals waterbedden, een 'jakoezie' en de vrijekeuzestal, waar de koeien zelf bepalen of ze binnen blijven of buiten gaan grazen. Stokman is een van de twee Nederlandse Flagship Farmers van McDonalds.

De boerderij van de familie Westra (Jan, Hanneke, hun zoon Lucas en zijn vrouw Hanneke) staat aan de oever van het IJsselmeer. Hier combineert het gezin hun boerenbedrijf met de productie van duurzame wind-, zonne-, en biogasenergie. Bovendien runnen ze een handelshuis in bijproducten van bio-energie. Ze doen er alles aan om de consument kennis te laten maken met hun boerderij: ze hebben een website, verzorgen groepsrondleidingen, schrijven een wekelijkse column in de plaatselijke krant en hebben een uitkijktoren gebouwd met een spectaculair uitzicht over hun land, de nabijgelegen natuurgebieden en het IJsselmeer. Honderden toeristen en voorbijgangers genieten dagelijks van deze prachtige plek.

Andere hoofdthema's van het masterclassprogramma waren onder andere: 

  • Strategisch ondernemerschap en strategisch denken
  • Gebruik van storytelling om te reageren op media-aandacht en op proactieve wijze agrarische bedrijven te presenteren
  • Een snelkookpansessie over innovatie, om vandaag in te spelen op de trends van morgen.