Schoolgeld zonder schuld

Coöperaties helpen cacaoboeren in Ivoorkust

Kofí Touré is een arme boer uit Ivoorkust. Hij kan niet lezen of schrijven. Hij weet heel veel over de cacao die hij verbouwt, maar zodra het om de zakelijke kant gaat, vindt hij het stukken lastiger om te begrijpen. Een coöperatie met collega-boeren helpt hem uit de zorgen.

Hij leende bijvoorbeeld geld bij een cacaohandelaar, zodat hij kunstmest kon kopen. In ruil voor die lening was deze boer verplicht om zijn cacao-oogst te verkopen aan diezelfde handelaar tegen prijzen die lager lagen dan de marktprijs. Dat bracht Kofí Touré in een nare positie, maar klagen durfde hij niet. Hij had deze handelaar immers weer nodig om zeker te zijn van de verkoop van zijn volgende oogst.

Krachten bundelen

Inmiddels weet hij beter. Samen met collega-boeren is hij lid geworden van een coöperatie, gesteund door de Rabobank. De boeren delen hun zorgen, bespreken de cacaoprijzen en krijgen de business steeds meer in de vingers. Ook hebben ze nu een betere onderhandelingspositie doordat ze hun krachten hebben gebundeld.

Stevige basis

Rabo International Advisory Services (RIAS) helpt boeren in ontwikkelingslanden. Niet door hen een pot geld te geven, maar door coöperaties op te richten of bestaande coöperaties professioneler en doelgerichter te organiseren. Achter de schermen is dat een ingewikkeld, politiek en procesmatig traject. Maar als de basis eenmaal staat, komt er veel in beweging: een stevige coöperatie geeft boeren een stem, bestrijdt corruptie en stimuleert nieuwe kansen. Touré kreeg bijvoorbeeld meer inzicht in zijn situatie en hoe hij die kon verbeteren. Samenwerking met andere boeren, coöperatieve unies en de Rabobank hielpen hem daarbij.

Cash in de bush

De bank wist ook enkele innovaties te introduceren. 'Cash in de bush kan levensgevaarlijk zijn', vertelt Corné de Louw van RIAS. 'Voorzitters van coöperaties die met een zak geld naar hun cacaoboeren afreizen, worden regelmatig overvallen. Daarom kozen wij ervoor om bankrekeningen en mobielbankieren te introduceren.'

Eerder afbetalen

Dat leverde niet alleen meer veiligheid op, maar de boeren bleken ook al gauw hun bankzaken veel beter op orde te krijgen. De Louw: 'Het contante geld 'brandde' niet meer in hun broekzak, dus ze gaven veel minder uit. Daardoor lukte het om schulden eerder af te betalen. Touré kwam ons bijvoorbeeld dolblij vertellen dat hij voor het eerst zijn dochters schoolgeld kon betalen zonder geld te hoeven lenen. Dan zie je echt welk verschil ons werk kan maken.'