In de Tussentijd Isil Vos, Week 7

Higher Ground

In deze vreemde Corona-tijden waarin alles iedere week weer volledig anders kan zijn en we allemaal gedwongen zijn om ons in no-time aan te passen lijken we soms meer verbonden dan ooit. We lijken ineens in staat om onze onderlinge verbondenheid letterlijk te voelen; hoe afhankelijk we van elkaar zijn, hoe erg we op elkaar lijken, dat we nu een ‘gezamenlijke vijand hebben’. We lijken eindelijk meer verbonden met onze buren, de mensen in onze straat, in onze wijk. Tegelijkertijd mogen we veel minder echt verbonden zijn, geen fysieke verbondenheid, geen knuffel als iemand het moeilijk heeft, geeft schouderklopje, geen echte troost.

Ik mail Ezra de Korte met de vraag of hij iets voor me wil opschrijven:

Wie is Ezra de Korte?

Ezra werkt sinds 2,5 jaar bij de Rabobank.
Ik dacht als jullie eigen Head of Inspiration, maar toen ik hem zo noemde antwoordde hij:

Head of Inspiration, dat klinkt wel heel erg goed. Maar dat is mijn officiële titel niet. Misschien ben ik het informeel wel, dat lijkt me heel erg leuk. Officieel is mijn rol Lead Expert Social Enterprise, en de business titel is People Strategy Consultant - met als domein Social Enterprise.
(Dat is natuurlijk super abstract, want de social enterprise is alles. Sterker nog, ik denk dat enterprises steeds minder een bestaansrecht gaan hebben als ze niet ook nog een sociale of maatschappelijke functie hebben.)
Om dit vanuit HR te doen interpreteer ik als; op welke manier mensen kunnen bijdragen aan onze missie 'Growing a better world together'.”

Oke. De People Strategy Consultant van het HR team dus… maar op zijn LinkedIn lees ik dat hij Change Agent & Meaningful Innovation Specialist is, dus ik ben ondertussen een beetje in de war…

Maar goed, welk titeltje jullie er ook aan willen geven, wat doet hij nou eigenlijk bij de Rabobank?
“Ik probeer mensen te verbinden met hun persoonlijke missie/drive en die verschillende mensen weer aan elkaar te verbinden. Ik probeer de Rabobank te verbinden aan organisaties. En die coalities weer te verbinden aan methodiek om samen een pad te bewandelen in de richting van toekomstige oplossingen voor de issues die er in de maatschappij zijn. De SDG's (Sustainable Development Goals) zijn een mooie richtinggever, maar ik wil daar voorbij!

Woensdag 15 april - 15:45

Zou jij vanuit jouw rol en kijk-wijze een bijdrage willen schrijven met als focus Verbinding? Is Corona onze wake-up call? Begrijpen we nu echt wat verbinding is en hoe we met elkaar moeten verbinden? Is het echt of fake? Kunst heeft altijd al een verbindende rol geprobeerd te spelen, universele thema's of juist persoonlijke verhalen nemen en die op zo'n manier vorm geven dat ze verbindend werken tussen hele verschillende mensen op verschillende plekken. Ook met de serie Tussentijd proberen we dat te doen. Welke rol speelt verbinding nu in jouw ogen? Wat is de essentie van verbinding? Wat hebben we daar als mens aan? Kunnen we dit vasthouden/meenemen na hierna? Welke les zouden alle medewerkers van de Rabobank + eigenlijk iedereen hieruit moeten kunnen trekken?

Donderdagmorgen 7 mei - 09:00

Beste Isil,
De vragen die je stelt hebben mij aan het denken gezet. Ik zal proberen hierop te reflecteren.

Wat is dat toch met dat woord verbinding, waar mensen vaak zo warm van worden?
Maar wat ook door veel mensen juist als té spiritueel wordt ervaren.
Bij bijeenkomsten wordt vaak aan het einde aan de deelnemers gevraagd om de sessie te omschrijven in één woord. Ook daar hoorde ik heel vaak de woorden verbinding en inspiratie naar voren komen. Dat is interessant, want ik vermoed dat het gevoel dat mensen via deze woorden proberen uit te leggen, bij ieder individu anders is. Maar we zoeken naar woorden om dat gevoel te omschrijven.
En vaak komen we dus uit bij het woord verbinding.
Het gevoel van verbinding als gevolg van een bijeenkomst of samenkomst.
En dat gevoel maakt iets los want verbinding roept heel vaak een positief gevoel op.
Ik kan me niet herinneren dat iemand in teleurstelling of in boosheid sprak over dat er zoveel verbinding was.
Het roept een gevoel van vreugde op.
In de boeken die ik gelezen heb over de filosofische interpretaties van het begrip ‘geluk’ viel het mij op dat compassie en empathie heel belangrijk zijn. En als jij je terneergeslagen voelt, je vooral moet denken aan de mensen die dat ook zijn.
Dat als jij honger hebt, je het beste kunt denken aan de mensen die ook honger hebben.
Je gaat je dus verhouden, of verbinden.
Het is dus iets menselijks dat ook nog een verzachtend of relativerend effect kan hebben.
Als we het echt helemaal terugbrengen naar de dag van vandaag dan gaat het in zekere zin over ‘de ellende waar iederéén deze keer mee te maken heeft’.
Ja, logisch dus, iedereen in hetzelfde schuitje.
Iedereen heeft uitdagingen, of heeft het moeilijk, dus we voelen ons verbonden met elkaar.

Groep met mondkapjes


Gezamenlijke behoefte

En zo is dat altijd gegaan, vanuit een behoefte helpt het om anderen op te zoeken met diezelfde behoefte.
In de behoefte naar zingeving zochten mensen elkaar op in bijvoorbeeld een Moskee of in een kerk, om te luisteren naar elkaars verhalen.
In de behoefte naar erkenning of waardering sloten jonge mannen zich aan bij het leger en vochten voor hun land.
In de behoefte naar onafhankelijkheid of een gevoel van trots gingen jonge studenten studeren met de hoop om in de toekomst een goede baan te krijgen.
Vanuit de behoefte aan veiligheid en gezelschap ging de oermens vroeger zelden alleen op pad op zoek naar voedsel.
In de huidige moderne wereld lijken wij soms wat meer uit elkaar gegroeid.
Maar in de oorsprong zijn wij allemaal Homo Sapiens, kuddedieren, dus daarom voelen we de behoefte om elkaar op te zoeken, het is een gezamenlijke behoefte, en dat noemen we volgens mij verbinding.
En ik geloof zeker dat daar verschillende uitvoeringen van zijn op verschillende plekken in de wereld. Hoe ik in Kenia, Uganda en Gambia leerde wat leven in community betekent, is echt anders dan dat wat wij hier in het westen kennen.
De Afrikaanse filosofische stroming ‘Ubuntu’, van het Zulu-gezegde ‘umuntu ngumuntu ngabantu’ wat zoveel betekent als ‘Een mens wordt pas een mens door andere mensen’ of ‘Ik ben wat ik ben dankzij wat wij allen zijn’, geeft aan dat de kern van ons bestaan draait om verbinding.
Oftewel, als ik jou iets geef, of in jou investeer, geef ik dus iets aan mijzelf, en investeer ik in mijzelf. Onvoorwaardelijk geven maakt de mens een rijker mens.

Handen vast


Flow

Je kunt verbinding ook vanuit een ander perspectief bekijken.
We kennen waarschijnlijk allemaal wel het gevoel van flow.
Een muzikant in een jamsessie komt soms in - zoals Stevie Wonder dat mooi noemt - Higher Ground. Elke muzikant is baas over zijn eigen instrument en in symbiose met de andere musici weten ze zo op elkaar in te spelen dat je van drum, naar gitaar, naar toetsen, naar viool een hoger bewustzijn bereikt waarin de muzikanten elkaar feilloos aanvullen en aanvoelen.
Verbinding in optima forma.
De surfer op de golf, die tijden heeft getraind om één te worden met de golf. De weerstand van die golf geeft de surfer juist snelheid en zorgt voor balans.
Stillness in movement noemen ze het in de Oosterse krijgskunst. Ai-ki-do.
De weg om in harmonie te komen met Ki (levensenergie).
In Aikido is het continue streven om één te worden.
Dit ervaren we ook wel eens in het schrijven, of schilderen, of in een dialoog.
Over die dialoog, ga ik zo nog even verder.
Hetgeen mij intrigeert aan het fenomeen flow, is dat wetenschappers er lange tijd niet uit kwamen welk hersendeel geactiveerd wordt wanneer je in een staat van flow bent. In de vroege 00’s kwamen ze erachter dat er juist verminderde hersenactiviteit optreedt.
De hersenen hoeven minder hard te werken, ze zijn wellicht verbonden met Stevie’s Higher Ground. En ja, dat gaat onze verbeeldingskracht te boven.
We verbinden ons met deze bijzondere kracht in onszelf, een kracht die ze in het Oosten levensenergie noemen. En natuurlijk herkennen wij die state of mind ook als liefde.
Want liefde bestaat niet zonder eenheid en verbinding.
Alleen beschikken we als mensen wederom niet over voldoende woorden om de gradaties waarin we die liefde ervaren te omschrijven.

Familie met mondkapjes


Generatieve Dialoog

Toen ik bij Rabobank kwam vond ik het interessant dat wanneer ik in gesprek ging met collega’s, zo’n gesprek al heel vaak een discussie genoemd werd.
Dan dacht ik, ‘oh maar dan gaan we er al vanuit dat we het niet met elkaar eens zijn’.
Kunnen we ook op zoek gaan naar de dingen waar we het wél over eens zijn?
Zoeken naar common ground (Yes, hier komen Stevie Wonder en community samen!) en dan op zoek gaan naar waar we op elkaar kunnen voortbouwen.

Vervolgens komen de verschillende niveaus van luisteren om de hoek. Luister je om te reageren, op zoek naar bevestiging (downloaden), luister je om te begrijpen, open voor de ander (empathisch luisteren) of luister je om samen met mij iets mooiers te creëren, intuïtief (generatief luisteren)? In die laatste vorm komen we samen op dat hogere niveau van creatie, en krijgen we het misschien zelfs voor elkaar om onze hersenen in symbiose te laten werken.
Dan sluit ook aan op mijn voormalige rol als facilitator.
Daarin vond ik het ook wel eens cool om mijzelf als dirigent te zien en dan on the flow een muziekstuk te componeren met alle verschillende types in de ruimte. Maar dan in de vorm van een gesprek.
David Kantor noemt dit ‘Reading the Room’.
Ik wil het niet te technisch maken, maar het komt er op neer dat je de voorkeuren van mensen in een groep kunt proberen te lezen als dirigent, hun stem is hun instrument. Op deze manier kun je het voor elkaar krijgen dat verschillende perspectieven in de gesprekken ruimte krijgen om gehoord te worden.
De betekenis, de zin, de keuzes die gemaakt moeten worden, de harmonie in de groep die bewaakt moet worden.
Als dat allemaal vertegenwoordigd is (diversity of thoughts) en waarde heeft, dan ben je dus vanuit echte verbinding met elkaar iets aan het creëren dat je alleen niet kon. En… dan kom ik bij jouw tribe behoefte, Isil, jouw coalitie behoefte.
De kracht van verschillende disciplines, culturen, generaties, inzichten, is écht écht écht nodig om tot creatie te komen. Omdat je dan veel meer generatief én creatiever te werk kunt gaan.

Rennen naar exit

Leave Exits - Dream of Entrances

En dat tekort aan verbinding en breder perspectief is wat er volgens mij ook mist in de aanpak van COVID-19.
We staren ons in mijn ogen blind op een ‘exit- strategie’.
Vanuit ons Westerse denken.
Wij omarmen geen andere invalshoeken.
Waar is de stem van de kunstenaars?
Waar is de stem van de jeugd?
Waar is de stem van de nieuwe Nederlanders?
Single solutions, gedreven door controle en risico uitsluiting.
Als je ergens weg wil gaan, moet je gaan nadenken over waar je heen wil.
Stop met ‘exit’- werk aan een ‘entrance- strategie’!
Welke wereld wil je betreden?

Er is dus een tekort aan verbinding en verbeelding.
En een tekort aan verbreding van invalshoeken en perspectieven.

Wij voelen ons allemaal heel verbonden. Want we zitten in hetzelfde schuitje.
We kunnen allemaal niet naar de kapper (oké 11 mei wel weer).
Toch geloof ik dat er gradaties zijn in verbinding.
Van oppervlakkig (we kunnen allebei niet naar de kapper - we kunnen elkaar een ‘hand’ geven) tot diepgaande verbinding (door deze ellende kom ik er achter dat ik de rest van mijn leven met je samen wil zijn en kinderen met je wil. Want wij zijn op deze aarde gekomen om samen verder te leven ‘er is liefde tussen ons’).

En dan de hamvraag:

Hoe kunnen bedrijven verbinding vinden?
Wat is de higher ground die mensen in het bedrijfsleven met elkaar kunnen bereiken?
Hoe kunnen wij als bedrijven ons beter verhouden met de natuur en de hogere levensenergie (Ki)?
Hoe kan een bedrijf beter worden door anderen écht beter te maken? De Ubuntu spirit.
Hoe kunnen wij luisteren naar wat de samenleving van ons wil?
En in symbiose komen met de communities die ons nodig hebben?
Ik heb de wijsheid ook niet in pacht.
Ik stel bewust vragen. Want als ik ze zou beantwoorden zou ik mezelf tegenspreken.
Verbinding gaat over het zoeken naar heelheid met elkaar.
Alleen ik kan nooit zelf heel worden als ik mij niet verbindt.
En door vraagtekens te gebruiken in plaats van uitroeptekens doe ik een bewuste uitnodiging.

Dankjewel Isil voor deze vraag, deze 57 minuten tikken hebben mij weer veel gegeven.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------
De illustraties bij deze bijdrage van Ezra zijn gemaakt door Laura Mentink - theatermaker, actrice en kunstenares - www.lauramentink.nl

Meer van Isil Vos

Lees meer artikelen van Isil Vos.

Contact

Rabo Kunstcollectie

Postadres UC 075
Postbus 17100
3500 HG Utrecht