De toekomst van het bankwezen: de visie van de Rabobank

Banken spelen een cruciale rol in het betalingsverkeer en in de kredietverlening aan particulieren, bedrijven en overige instellingen. Bij diverse banken zijn serieuze zaken misgelopen, waardoor de sector nu in het midden staat van een maatschappelijk debat over haar toekomstige plaats en rol in de samenleving. De Rabobank vindt het terecht dat dit debat wordt gevoerd, het bankwezen moet worden herijkt. Met onze visie op de toekomst van het bankwezen participeren we in dit debat.

Lees hier meer over:

  • Wat banken doen
  • Er zijn lessen te leren
  • Het belang van een gedeelde visie
  • Systeembanken dragen een grote verantwoordelijkheid
  • Het klantbelang centraal stellen

Wat banken doen

Banken spelen een grote rol in het economisch verkeer. Zij verstrekken dagelijks leningen aan particulieren en bedrijven. Daarmee bieden zij huizenbezitters niet alleen de mogelijkheid om goede woonruimte te vinden, maar ook om een eigen bezit op te bouwen. Zij helpen bedrijven om hun investeringsplannen te verwezenlijken en handel met het buitenland te financieren.
Banken helpen klanten om hun risico’s af te dekken en verstrekken hun klanten financieel advies. Daarnaast wikkelen banken dagelijks miljoenen girale betalingen snel, foutloos en zeer goedkoop af. Een moderne economie kan niet zonder een efficiënte en veilige geldcirculatie.

Er zijn lessen te leren

In de afgelopen jaren zijn bij diverse banken serieuze zaken misgelopen, waardoor de sector nu in het midden staat van een maatschappelijk debat over haar toekomstige plaats en rol in de samenleving.
Internationaal is er sinds enkele jaren sprake van een financiële crisis. De geschiedenis leert dat financiële crises van tijd tot tijd voorkomen, net zoals conjunctuurcycli of crises in de publieke financiën. De Rabobank vindt dat deze kennis ons niet ontslaat van de verplichting om zoveel mogelijk lessen uit de crisis te trekken. Het bankwezen maakt een steile leercurve door.

Het belang van een gedeelde visie

Willen de banken ook in de toekomst hun rol binnen economie en samenleving op een adequate wijze kunnen vervullen, dan is het in de visie van de Rabobank nodig dat in de sector voldoende ruimte blijft bestaan voor innovatie en ondernemerschap. Als deze ruimte teveel wordt ingeperkt door een grote stapeling van wet- en regelgeving, komt de sector blijvend onder druk te staan. Uiteindelijk betaalt de economie als geheel daar de prijs voor. Ook de samenleving moet zich daarom bezinnen op de wezenlijke vraag: wat kunnen en mogen we verwachten van ons financiële bestel?

Systeembanken dragen een grote verantwoordelijkheid

In de visie van de Rabobank hebben banken, en zeker systeembanken, tot doel de reële economie te dienen. Zij spelen een cruciale rol in het betalingsverkeer en in de kredietverlening aan particulieren, bedrijven en overige instellingen. Zij verzorgen op die wijze de financiële bloedsomloop van de economie.

Dit geeft banken en bankiers een dubbele verantwoordelijkheid. Ten eerste moeten zij hun taak verrichten op een wijze die garandeert dat het klantbelang zo goed mogelijk wordt gediend. Continuïteit en dus een langetermijnoriëntatie moeten te allen tijde voorop staan. Ten tweede moeten zij ervoor zorgen dat de activiteiten die worden gefinancierd, ten dienste staan van de samenleving.

Vanwege de centrale rol die banken spelen, kunnen zij in een moderne economie niet worden gemist. Grote en kleinere banken die relevant zijn voor het functioneren van het gehele financieel-economische systeem, worden aangeduid als ‘systeembanken’. Deze hebben een extra verantwoordelijkheid.

De kernfuncties van banken bestaan uit de afwikkeling van het betalingsverkeer, het beheer van spaargelden en het financieren van de economische activiteiten van bedrijven en consumenten. Voor transacties met het buitenland moeten de banken hun klanten de beschikking kunnen geven over vreemde valuta’s. Banken moeten in staat zijn om op de financiële markten middelen aan te trekken als de beschikbare hoeveelheid spaargeld onvoldoende is om de kredietverlening te financieren. Dit vereist dat zij de secundaire markt in het door hen uitgegeven schuldpapier moeten kunnen onderhouden. Verder moeten klanten in staat worden gesteld om financiële risico’s bij hun bank af te dekken.

Daarom markeert de Rabobank in haar visie op de toekomst van het bankwezen de volgende aspecten:

  • Systeembanken richten zich vooral op klantgerichte activiteiten met een reëel economisch belang en op activiteiten die voortvloeien uit het risicobeheer van de bank zelf;
  • Risicobeheer is een kerncompetentie van bankieren. Systeembanken moeten een laag risicoprofiel nastreven, bij de kredietverlening (kredietrisico) en de looptijd- en rentetermijntransformatie (liquiditeits- en renterisico);
  • Internationale activiteiten van banken moeten de buitenlandse activiteiten van hun klanten faciliteren en zorgen voor stabiliteit en risicospreiding;
  • Grotere banken hebben diverse voordelen ten opzichte van kleinere banken;
  • Wat is het kernbedrijf van de bank? In de beperking toont zich de meester;
  • De bancaire risico’s moeten passen bij het bancaire kernbedrijf, moeten transparant zijn voor de samenleving en moeten zo goed mogelijk worden beheerst.

Het klantbelang centraal stellen

Het centraal stellen van de klant is voor een bank geen sinecure. De belangen van diverse groepen klanten lopen immers niet altijd parallel.

‘Het klantbelang centraal stellen’ betekent in de praktijk vooral dat een bank naar eer en geweten de diverse belangen, zowel die van de klanten als het bredere maatschappelijke belang, moet afwegen en openheid moet geven over de daarbij gemaakte keuzes. Het palet aan producten van een bank moet zijn ontwikkeld vanuit de klantbehoefte, met transparante en eerlijke voorwaarden. Daarbij moeten klanten, volgens de visie van de Rabobank, in staat worden gesteld om hun eigen verantwoordelijkheid beter te kunnen nemen. In ieder geval mag een bank haar klanten geen producten verkopen waarvan zij weet dat daarmee het klantbelang niet wordt gediend.

Verder komen de volgende onderwerpen aan bod in de visie van de Rabobank op de toekomst van het bankwezen:

  • Tariefstelling en winstmarge
  • Intern toezicht bij banken
  • Extern toezicht op banken
  • De Europese Bankenunie
  • De bankenbelasting in Nederland
  • Financiële biodiversiteit en de toekomst van banken in staatsbezit
  • Depositogarantiestelsel (DGS)
  • Beloningsbeleid

Lees de complete visie van de Rabobank op de toekomst van het bankwezen.