Vragen & antwoorden

Wat zijn Libor en Euribor?

Libor is een rentemaatstaf. Libor-tarieven worden dagelijks gepubliceerd namens de British Bankers’ Association (BBA) voor vijf valuta’s in zeven looptijden, uiteenlopend van één dag tot twaalf maanden (hoewel het tarief voor tien valuta’s en vijftien looptijden werd gepubliceerd in de periode waarop het onderzoek betrekking had). Libor-tarieven worden berekend op basis van inzendingen die worden gedaan door de panelbanken voor elk van deze valuta’s. De omvang van de panels voor de verschillende Libor-valuta's loopt tegenwoordig uiteen van 6 tot 18 leden. De BBA vraagt elke panelbank om een Libor-inzending te doen tegen: ‘[t]he rate at which [it] could borrow funds, were it to do so by asking for and then accepting interbank offers in reasonable market size, just prior to 11.00 London time.’ Elke dag geven de leden van elk Libor-panel hun tarieven door aan Thomson Reuters, dat een gemiddelde berekent waarbij een bepaald percentage van de hoogste en laagste waarden niet in aanmerking wordt genomen om zo het gepubliceerde tarief te bepalen.

Voor meer informatie over Libor, zie de website van de BBA: www.bbalibor.com.

Euribor is een vergelijkbare rentemaatstaf die dagelijks wordt gepubliceerd namens de European Banking Federation (EBF) voor de euro. Euribor wordt ook berekend op basis van inzendingen die worden gedaan door Euribor panelbanken. De EBF definieert Euribor als: ‘the rate at which euro interbank term deposits are being offered within the EMU zone [Economic and Monetary Union in Europe] by one prime bank to another at 11:00 a.m. Brussels time (‘the best price between the best banks’).’

Voor meer informatie over Euribor, zie de website van de EBF: http://www.euribor-ebf.eu/.

Wat is de rol van Rabobank met betrekking tot Libor en Euribor?

In het verleden was Rabobank lid van acht Libor-panels en van het Euribor-panel. In juni 2012 heeft Rabobank zich teruggetrokken uit de Libor-panels voor de Japanse Yen, de Zwitserse Franc, de Canadese Dollar, de Deense Kroon en de Zweedse Kroon. In januari 2013 heeft Rabobank zich uit het Euribor-panel teruggetrokken. Rabobank blijft lid van de Libor-panels voor de Amerikaanse Dollar (‘USD’), Sterling en Euro.

Wat heeft er plaatsgevonden bij Rabobank met betrekking tot Libor en Euribor?

In het voorjaar van 2010 ontving Rabobank het eerste informatieverzoek van een toezichthouder dat betrekking had op Libor. Vervolgens ontving Rabobank verzoeken om informatie en documenten van verschillende andere overheidsinstanties en toezichthouders uit andere landen over de hele wereld met betrekking tot Libor en Euribor. Rabobank heeft een diepgaand en uitgebreid onderzoek ingesteld naar de procedure van haar Libor- en Euriborinzendingen. Rabobank heeft haar volledige medewerking verleend aan alle autoriteiten, en De Nederlandsche Bank (DNB), het Nederlandse Openbaar Ministerie (OM), de Financial Conduct Authority (FCA) uit het Verenigd Koninkrijk, het Amerikaanse Openbaar Ministerie (Department of Justice (DOJ)), de Amerikaanse Commodity Futures Trading Commission (CFTC) en de Japanse Financial Services Agency (JFSA) hebben dat ook uitdrukkelijk erkend.

Het onderzoek bracht aan het licht dat tussen 2005 en begin 2011een aantal medewerkers pogingen heeft ondernomen bepaalde Libor- en Euriborinzendingen oneigenlijk te beïnvloeden. Het gedrag van deze personen is volledig in strijd met Rabobank's kernwaarden, waarvan integriteit de belangrijkste is. Het ontoelaatbare gedrag van deze personen was zeker ook in strijd met intern beleid van de bank. Geen van de meest senior of executive managers van de bank was betrokken bij het ontoelaatbare gedrag of was er destijds van op de hoogte.

Alle medewerkers die waren betrokken bij het ontoelaatbare gedrag en die op het moment van het onderzoek nog voor de bank werkzaam waren, zijn disciplinair gestraft. De bank heeft tevens een uitgebreid pakket maatregelen genomen om de compliance-functie te versterken, de risico’s terug te dringen en de cultuur te verbeteren.

Het ontoelaatbare gedrag vond plaats tussen 2005 en begin 2011. Gedurende deze periode heeft Rabobank de risico’s verbonden aan de inzendingsprocedures voor Libor en Euribor onvoldoende onderkend. Hoewel deze tekortkoming zich binnen de gehele sector voordeed, is dit geen excuus voor het ontoelaatbare gedrag van de betreffende Rabobank medewerkers.

De raad van bestuur en de raad van commissarissen betreuren deze gang van zaken ten zeerste.

Waarom is het boetebedrag dat is betrokken bij de schikkingen hoger dan bij andere banken?

In het kader van haar overeenkomsten met het OM, de FCA, de CFTC en de DOJ is Rabobank akkoord gegaan met het betalen van EUR 774 miljoen. Wij veronderstellen dat de autoriteiten hebben geconcludeerd dat de bedragen die Rabobank moet betalen passend waren in het licht van alle feiten en omstandigheden en na het gedrag van Rabobank te hebben beoordeeld in vergelijking met de andere banken die tot dusverre schikkingen inzake Libor en Euribor hebben getroffen. Wij willen niet specifiek ingaan op wat er bij Rabobank heeft plaatsgevonden of dit vergelijken met wat er bij andere banken is gebeurd.

Wie waren er betrokken bij of op de hoogte van de ontoelaatbare gedragingen binnen de bank?

In totaal waren 30 Rabobank medewerkers betrokken bij het ontoelaatbare gedrag of waren daarvan op de hoogte of hadden daarvan op de hoogte moeten zijn. Rabobank heeft meer dan 60.000 medewerkers in 42 landen. Geen van de meest senior of executive managers van de bank was betrokken bij het ontoelaatbare gedrag of was er destijds van op de hoogte.

Rabobank heeft disciplinaire maatregelen genomen tegen alle medewerkers die waren betrokken bij het ontoelaatbare gedrag en die op het moment van het onderzoek nog voor de bank werkzaam waren. Van de medewerkers die zich schuldig hebben gemaakt aan ernstig ontoelaatbaar gedrag zijn de arbeidscontracten beëindigd. Andere disciplinaire maatregelen die zijn genomen betroffen formele waarschuwingen, financiële sancties en het ontnemen van leidinggevende verantwoordelijkheden, of een combinatie daarvan. Bonussen over de periode 2009-2012 zijn geheel of gedeeltelijk ingetrokken.

De lokale banken en hun medewerkers waren niet betrokken bij het ontoelaatbare gedrag.

Wat vindt Rabobank van de bevindingen van de verschillende autoriteiten?

Wij zijn hevig teleurgesteld over en betreuren ten zeerste dat een aantal medewerkers zich ongepast heeft gedragen. Dit had nooit mogen gebeuren bij Rabobank. Het gedrag van deze personen druist volledig in tegen de kernwaarden van de bank, waarvan integriteit de belangrijkste is. Het ontoelaatbare gedrag van deze personen was zeker ook in strijd met intern beleid van de bank. Wij hebben dan ook het volste begrip voor, en delen in de verontwaardiging die daarover leeft binnen onze organisatie en daarbuiten.

Ook betreuren wij dat Rabobank, gedurende de periode waarin het ontoelaatbare gedrag voorkwam, de risico's verbonden aan de inzendingsprocedures voor Libor en Euribor onvoldoende heeft onderkend en geen afdoende systemen en controlemechanismen had.

Wat doet Rabobank om een herhaling van deze problemen te voorkomen?

Rabobank heeft een uitgebreid pakket maatregelen genomen om de compliance-functie te versterken, de risico’s terug te dringen en de cultuur te verbeteren.

  1. Rabobank heeft disciplinaire maatregelen genomen tegen alle medewerkers die betrokken waren bij het ontoelaatbare gedrag en die tijdens het onderzoek nog bij de bank werkzaam waren. Van de medewerkers die zich schuldig hebben gemaakt aan ernstig ontoelaatbaar gedrag zijn de arbeidscontracten beëindigd. Andere disciplinaire maatregelen die zijn genomen betroffen formele waarschuwingen, financiële sancties en het ontnemen van leidinggevende verantwoordelijkheden, of een combinatie hiervan. Bonussen over de periode 2009-2012 zijn geheel of gedeeltelijk ingetrokken.
  2. Rabobank heeft voor haar inzendingsprocedures voor rentemaatstaven interne systemen en controlemechanismen geïmplementeerd die aan de hoogste eisen binnen de financiële sector voldoen en in overeenstemming zijn met de meeste recente richtlijnen van toezichthouders en het bankwezen. Hiertoe behoort ook het vereiste dat de inzendingsprocedures van de bank onderworpen zijn aan regelmatige interne en externe audits.
  3. Binnen Rabobank International is wereldwijd een, met hulp van externe deskundigen ontwikkeld, gedrag- en cultuur-veranderprogramma uitgerold. Dit programma is gericht op het meer centraal stellen van de klant van de bank en het versterken van de nadruk op integriteit en naleving van regelgeving. Een vergelijkbaar gedrag- en cultuur-veranderprogramma zal zo snel mogelijk worden geïmplementeerd binnen Rabobank Nederland.
  4. Rabobank International heeft de bedrijfsactiviteiten binnen haar Global Financial Markets divisie tegen het licht gehouden, en zal dit blijven doen, met het doel de risico’s te beperken, waaronder risico’s op het gebied van naleving van regelgeving. In het kader hiervan heeft de bank al belangrijke stappen genomen om, waar nodig, bepaalde productgroepen af te stoten en zich uit bepaalde markten terug te trekken.
  5. Rabobank heeft ook aanzienlijke investeringen gedaan ter versterking van haar activiteiten op het gebied van compliance, risk management en interne audit teneinde specifieke tekortkomingen zoals vastgesteld door de autoriteiten aan te pakken, en zal dit blijven doen. Tot deze inspanningen, waarbij ook externe deskundigen betrokken zijn, behoren een nadruk op het verbeteren van de samenwerking tussen de medewerkers van risk management bij Rabobank Nederland en Rabobank International, een aanzienlijke uitbreiding van het aantal compliance-medewerkers en talrijke structurele verbeteringen van de compliance-functie van de bank, alsmede een herziening van de audit-functie waarbij de nadruk ligt op het tijdig en effectief handelen naar aanleiding van audit-bevindingen.
  6. Hoewel geen van de leden van de raad van bestuur op de hoogte was van, of betrokken was bij het ontoelaatbare gedrag, hebben leden van de raad van bestuur van Rabobank, als de leiders van Rabobank, vrijwillig afgezien van hun beloning, tot een totaalbedrag van EUR 2 miljoen.
  7. Piet Moerland is met onmiddellijke ingang teruggetreden als voorzitter van de raad van bestuur.
  8. Rabobank heeft ook haar beloningsbeleid aangepast teneinde minder nadruk te leggen op financiële doelstellingen.

Wat is de financiële impact van de schikking op de financiële positie van de bank?

Rabobank blijft een solide, financieel stabiele instelling en betaling van deze aanzienlijke schikkingsbedragen brengt hierin geen verandering.

Wat betekent dit voor de leden van de raad van bestuur?

Zoals aangegeven, hebben leden van de raad van bestuur vrijwillig afgezien van hun beloning tot een totaalbedrag van EUR 2 miljoen, ook al waren zij niet op de hoogte van of betrokken bij het ontoelaatbare gedrag. Hiermee laten zij zien dat de raad van bestuur, als leiders van de bank, de uiteindelijke verantwoordelijkheid op zich neemt.

Piet Moerland  is op 29 oktober 2013 met onmiddellijke ingang teruggetreden als voorzitter van de raad van bestuur. Rinus Minderhoud, lid van de raad van commissarissen sinds 2002 en een zeer ervaren bankier en bestuurder, is hem toen opgevolgd als interim-bestuursvoorzitter. Sipko Schat is op 18 november 2013 per direct terug getreden  uit de raad van bestuur van Rabobank Nederland. Ondanks de steun die de toezichthouders onlangs in hem uitspraken, is de raad van commissarissen tot dit besluit gekomen. Reden daarvoor is dat voor zijn aanblijven onvoldoende draagvlak bestond.

Welke conclusies heeft Rabobank uit deze gebeurtenissen getrokken?

Er is ons veel aan gelegen om lering te trekken uit het verleden voor onze toekomstige activiteiten.

De raad van bestuur van Rabobank is volledig betrokken bij de invoering van het pakket maatregelen om de compliance-functie te versterken, de risico’s terug te dringen en de cultuur te verbeteren; hierop wordt strikt toegezien door de raad van commissarissen van de bank.

Rabobank was en is een sterke bank die integriteit en professionaliteit zeer hoog in het vaandel heeft staan. Wij zullen deze waarden nog dieper verankeren in onze bedrijfsactiviteiten.

Zoals hierboven opgemerkt, blijft Rabobank een solide, financieel stabiele instelling, en de betaling van deze aanzienlijke schikkingsbedragen brengt hierin geen verandering.

Gaat Rabobank de liborschikkingen aftrekken van de belasting?

Nee. Op basis van de belastingwetgeving kan de Rabobank een zeer groot deel in binnen- en buitenland fiscaal verrekenen. De bank heeft daar vrijwillig van afgezien. Het volledige bedrag komt dus ten laste van de Rabobank en niet van de belastingbetaler.

Op de inhoud van deze webpagina is een disclaimer van toepassing. Klik hier voor de disclaimer