Rabobank: Komend kabinet moet visionair investeren in economische structuur

Dat onze economie het dit en volgend jaar zo goed doet, betekent niet dat het komende kabinet achterover kan leunen. Na 2018 zal de economische groei naar verwachting teruglopen. Het komende kabinet zal daarom visionair moeten investeren in de versterking van onze economische structuur, om onder meer de koopkracht op peil te houden. Ook is het onverstandig om eerder uitgevoerde, economisch slimme hervormingen terug te draaien, zoals de verhoging van de pensioenleeftijd. Dat schrijven economen van de Rabobank in hun vandaag verschenen Economisch Kwartaalbericht.

De Nederlandse economie noteerde vorig jaar de hoogste groei sinds de crisis en dit jaar zal zij nog een tandje bijschakelen en naar verwachting met 2,3 procent groeien. In 2018 valt de economische groei in ons land iets terug naar 2,0 procent vanwege een minder uitbundige consumptiegroei. De werkloosheid zal de komende tijd verder dalen en in 2018 naar verwachting zelfs uitkomen op 4,6 procent. Rabobank-econoom Martijn Badir: “Ondanks deze economische voorspoed zien wij geen reden voor het komende kabinet om achterover te leunen. Op de langere termijn zal de economische groei in ons land namelijk significant lager zijn doordat het arbeidsaanbod en de productiviteitsgroei onder druk staan. De huidige hoge groeicijfers moeten dan ook worden gezien als inhaalgroei op de economische schade die we sinds de crisis hebben opgebouwd.”

“Repareer het dak als de zon schijnt”
Volgens de econoom zijn extra maatregelen nodig om de economie structureel te versterken. Badir: “De mantra is en blijft: laten we het dak repareren terwijl de zon schijnt. En dat is nu. Om de structurele arbeidsproductiviteit te verhogen, moet het komende kabinet visionair investeren in R&D, innovatie en menselijk kapitaal. Het is van het grootste belang dat het serieus werk maakt van investeringen in de duurzame inzetbaarheid van werkenden. Juist nu de arbeidsmarkt steeds verder flexibiliseert en technologische ontwikkelingen ervoor zorgen dat kennis en vaardigheden snel verouderen, moet menselijk kapitaal flink wat hoger op de beleidsagenda.”

Tegelijkertijd moet ervoor worden gewaakt economisch verstandige hervormingen terug te draaien. Zo zal de verlaging van de AOW-leeftijd niet alleen schadelijk zijn voor de overheidsfinanciën maar ook de economie raken. Badir: “Het huidige beleid zorgt ervoor dat de AOW-leeftijd meestijgt met de levensverwachting. Als een komend kabinet de AOW-leeftijd terugbrengt naar 65 jaar, zorgt dat er niet alleen voor dat de overheidsfinanciën minder houdbaar worden, maar ook dat minder mensen zich zullen aanbieden op de arbeidsmarkt. Het groeipotentieel van Nederlandse economie zal in dat geval verder wegzakken, terwijl het onder meer door de vergrijzing toch al onder druk staat.”

Ook pleiten de Rabobank-economen voor een grondige herziening van het belastingstelsel. Badir: “Een nieuw belastingstelsel moet een eind maken aan de economisch verstorende wirwar aan toeslagen en aftrekposten. Het huidige belastingstelsel is vooral zo complex geworden doordat er jaar in, jaar uit toeslagen en belastingen aan zijn toegevoegd omwille van vooral politieke kortetermijndoelen. Daardoor lekt er veel geld weg, wat ten koste gaat van onze welvaart. Gezien het gefragmenteerde politieke landschap is het te hopen dat een volgend kabinet ‘eenvoud’ als noodzakelijke voorwaarde stelt voor een goed werkend belastingstelsel.”

Nu het economisch beter gaat en de overheid in 2017 naar verwachting een begrotingsoverschot noteert, bestaat het gevaar dat de urgentie om de zorgkosten in bedwang te houden naar de achtergrond verdwijnt. Badir: “De discussie over het afschaffen van het eigen risico is hier een voorbeeld van. Als de zorgkosten echter weer ontsporen, is het waarschijnlijk dat het besteedbare inkomen van huishoudens de komende tien jaar nauwelijks zal toenemen doordat belastingen en premies dan omhoog moeten om de kosten te dekken.”

De Nederlandse economie gaat harder achteruit bij tegenwind dan onze buurlanden, maar veert ook sneller op bij rugwind. “Deze kwetsbaarheid is onwenselijk, al is het maar omdat zij tot onzekerheid en aantasting van  vertrouwen leidt”, aldus Badir. “Een volgend kabinet kan deze economische kwetsbaarheid aanpakken door de schotten die nu bestaan tussen bijvoorbeeld pensioenen en de woningmarkt weg te nemen. Op deze manier zouden huishoudens gespaard pensioengeld deels kunnen inzetten om de eigen woningschuld te verlagen, zeker als zij het huis toch al annuïtair aflossen. Ook zouden zij pensioen- of huizenvermogen moeten kunnen inzetten voor opleiding.”

Trumps beleid heeft negatief effect op wereldhandelsgroei
Voor 2017 en 2018 verwachten de Rabobank-economen opnieuw een gematigde mondiale economische groei van ongeveer 3 procent. Rabobank-econoom Maartje Wijffelaars: “Onze voorspellingen zijn omgeven met onzekerheid door vooral politieke ontwikkelingen, waaronder de verkiezingen in een aantal belangrijke eurozonelidstaten. Ook de effecten van de Brexit-onderhandelingen laten zich moeilijk inschatten. Wel gaan we uit van een negatief effect op de wereldhandelsgroei van de verwachte protectionistische maatregelen van president Trump. Zelfs als concrete maatregelen uitblijven, kan de dreiging ervan al een negatief effect hebben.”

Het Economisch Kwartaalbericht vindt u op: www.rabobank.com/economie

Press contact

Nanne van Nunen

Press Officer

Telefoon
+31 30 21 30359

Email
nanne.van.nunen@rabobank.nl

All Press Officers