”In de akkerbouw zal big data een enorm effect hebben”

Cosun werkt aan vervangers voor fossiele grondstoffen

De naam Cosun doet bij de meeste consumenten geen belletje rinkelen, maar de merken die het concern voert doen dat wel. Wie kent niet Van Gilse suiker of de frites van Aviko? Daarmee is Cosun in zekere zin de bekendste onbekende van Nederland.

Het bedrijf bestaat al sinds 1899, toen een groep Nederlandse suikerbietentelers besloot intensief te gaan samenwerken. De coöperatie die zij oprichtten telt inmiddels zo'n 9.000 leden en het bedrijf opereert zowel in Nederland als ver buiten de landsgrenzen. Cosun produceert niet alleen suiker- en aardappelproducten, maar ook puree en concentraten van fruit en groente, voedingsingrediënten zoals inuline en producten uit groene grondstoffen voor non-foodtoepassingen.

Ontmoetingsplek voor innovators

Gert de Raaff is naar eigen zeggen “vergroeid met Cosun”, het bedrijf waar een oud-collega hem in 1995 introduceerde. In zijn huidige rol is hij verantwoordelijk voor het stimuleren van innovatie en new business. "Cosun neemt innovatie heel serieus”, aldus De Raaff. “Dat bewijst onder meer de bouw van ons ‘innovation center’ dat in 2017 verrees naast de suikerfabriek in Dinteloord.” Cosun huisvest er haar corporate R&D-afdeling en doet er onderzoek naar nieuwe producten en processen op basis van groene grondstoffen. Het centrum is een ontmoetingsplek voor collega's die werken aan innovatieve ontwikkelingen, maar ook universiteiten en hogescholen weten hun weg te vinden naar Dinteloord.

“We onderzoeken er onder andere de duurzame mogelijkheden van onze grondstoffen”, vertelt De Raaff. Hij noemt twee voorbeelden: “Uit bietenpulp winnen we de stof arabinose, waaraan wetenschappers belangrijke gezondheidsaspecten toekennen. Het remt bijvoorbeeld een snelle stijging van glucose in het bloed. Ook halen we inuline uit de wortels van de cichoreiplant. Dat is een vezel die suiker en vet vervangt en je eten een betere smaak geeft.”

Gert de Raaff, Cosun

Big data verhogen opbrengst

Voor de telers waarmee Cosun werkt, is het belangrijk dat zij meer waarde halen uit de planten die zij verbouwen. Dat gaat verder dan voeding. "Zo verkrijgen we uit bietenpulp ook cellulosevezels. Die kun je toevoegen aan dunne vloeistoffen om ze een minder waterige structuur te geven. De wasmiddelenindustrie past dit al toe." Cosun speelt hiermee in op de trend dat fabrikanten minder fossiele ingrediënten willen gebruiken. “De transitie naar een maatschappij die niet meer afhankelijk is van fossiele grondstoffen, is de grootste uitdaging waarvoor we staan”, zegt De Raaff. “Daar liggen voor ons veel kansen. Waar de agrarische sector zich nu nog voornamelijk richt op food, zie je al een verschuiving naar groene stoffen die dienen als vervanging voor zaken als plastic, bouwmaterialen en brandstof.”

De Raaff ziet de komende jaren meer veranderen op zijn werkgebied. “Ik verwacht dat in de akkerbouw het gebruik van big data een enorm effect zal hebben. Van elke stukje land weten de telers straks precies ‘wat’ er ‘wanneer’ geteeld is, hoeveel neerslag er viel, hoe de bodemstructuur eruitziet, wat de bodemsamenstelling is, wanneer welke gewasbescherming is gebruikt, hoe die vorige oogsten verliepen, enzovoorts. Zo kun je optimale groeiomstandigheden creëren, het beste oogstmoment kiezen, een grotere opbrengst per hectare krijgen en hoogwaardige producten maken met meer voedingswaarde.”

”In de akkerbouw zal big data een enorm effect hebben”

- Gert de Raaff, Cosun

Schoffelen 2.0

Een andere interessante ontwikkeling die De Raaff signaleert, is robotisering. “De afgelopen decennia ging de sector over op chemische gewasbeschermingsmiddelen. Gelukkig loopt het gebruik daarvan steeds verder terug. Vóór de Tweede Wereldoorlog zag je nog mensen op de akker, die met schoffels het onkruid wiedden. Dat zie ik de komende tien jaar weer terugkomen. Alleen zijn het straks geen mensen die het werk verrichten, maar robots. Die bewegen zich behoedzaam over de akkers en herkennen feilloos de gewassen en de zaken die er niet thuishoren, zodat ze het onkruid en ongewenste organismen heel precies kunnen verwijderen. Schoffelen 2.0, zeg maar. De rol van chemische gewasbeschermingsmiddelen dring je hiermee verder terug.”

Als bedrijf moet je je producten en bedrijfsvoering constant aanpassen en verbeteren, meent De Raaff. Innovatie staat bij Cosun dan ook hoog op de agenda. De Raaff: “Je kunt veel op eigen kracht doen, maar de kans op goede innovaties is groter naarmate je meer samenwerkt met anderen en ideeën uitwisselt. Voor ons was dat een reden om mee te doen aan Rabobanks F&A Next. We legden er onder meer contact met enkele interessante startups, waarmee we in de toekomst willen gaan samenwerken. Heel inspirerend. Het brengt ons nieuwe inzichten en helpt ons aan frisse ideeën. Precies wat we nodig hebben in deze snel veranderende tijden.”