Watermanagement in de woestijn

De efficiënte manier waarop Israël omgaat met schaars water

Israëlische wetenschappers lopen voorop met hun onderzoek naar gebruik van afvalwater en zout water in de landbouw. Hun werk is van toenemend belang voor landen waar waterschaarste een steeds groter probleem wordt.

Vanwege de geografische ligging en het droge klimaat draait de landbouw in Israël al sinds de oprichting van de staat in 1948 primair om irrigatie. Het land staat bekend om zijn vermogen de woestijn te kunnen laten ‘bloeien’ en gewassen te kweken op kurkdroge grond. Zoutwaterbehandeling en hergebruik van water voor irrigatie spelen daarbij een belangrijke rol: Israël zuivert en hergebruikt 85 procent van zijn afvalwater en ook de helft van het water dat de landbouwsector gebruikt is gerecycled water.

Israël maakt voor irrigatie onder meer gebruik van afvalwaterreservoirs. (Afbeelding: E. Cytryn/Volcani Center

Israël als voorbeeld voor de wereld

Het is een interessante staat van dienst in deze tijd van klimaatverandering en een toenemend tekort aan water. Als iedereen ter wereld oneindig toegang zou hebben tot schoon water, zou dat van enorme betekenis zijn voor de voedselzekerheid van toekomstige generaties. “Israël is een goed voorbeeld om naar te kijken als je het hebt over problemen als de groeiende wereldbevolking, klimaatverandering en watertekorten”, zegt Eddie Cytryn, onderzoeker bij het door de overheid gesubsidieerde Volcani Agriculture Institute. “We zullen uiteindelijk meer mensen moeten voeden en daarvoor heb je landbouwgrond en water nodig.”

Theorie versus praktijk

Het idee om zout water en afvalwater te gebruiken voor irrigatie is gebaseerd op de gedachte dat de afhankelijkheid van zoet water erdoor afneemt. De praktijk is wat complexer: de samenstelling van het water moet zorgvuldig worden gemonitord, want het zoutgehalte kan grote invloed hebben op de landgrond en opbrengst. Ook vergt het de nodige kennis over hoe gewassen en bodemtypen reageren op verschillende soorten water. En uiteraard moet het afvalwater wel zodanig gezuiverd worden dat potentiële gezondheidsrisico’s zijn uitgesloten: ziekteverspreidende of antibiotica-resistente bacterieën mogen immers niet in de voedselketen terechtkomen.

“Israël is een goed voorbeeld van omgaan met watertekort”

- Eddie Cytryn, onderzoeker Volcani Agriculture Institute

Samenwerking met de natuur

Onderzoekers kijken op een holistische manier naar dit vraagstuk vanuit het oogpunt van milieu, met de bedoeling oplossingen te vinden die internationaal gedeeld kunnen worden tegen lage kosten. Zij onderzoeken daarbij met name hoe beter ingespeeld kan worden op de natuurlijke omstandigheden, bijvoorbeeld door te kijken naar de werking van verschillende grondtypen.
Cytryn: “In de bodem komt een grote diversiteit aan micro-organismen voor. Daar kun je gebruik van maken. Als de ecologische omstandigheden van de grond goed zijn, kun je een omgeving creëren waar ongewenste bacteriën moeilijk in kunnen overleven. Dit is een ouderwetse maar effectieve methode om afvalwater te zuiveren of raffineren. Om het langetermijneffect daarvan op de bodemkwaliteit vast te stellen, is wel zorgvuldige monitoring nodig.”

Een avocadobos dat deels met zoet en deels gezuiverd afvalwater wordt geïrrigeerd. (Afbeelding: K. Narkis/Volcani Center)

Minder waterverspilling

Cyntryns collega bij Volcani, Shmuel Assouline, benadrukt dat kennis over de interactie tussen plant en omgeving belangrijk is: “We onderzoeken de relatie tussen microbiële activiteit en het wortelstelsel; zo kunnen we de reactie van de gewassen op hun omgeving verbeteren.” Assouline voegt toe dat ze de watertoevoer nauwkeuriger willen afstemmen op de behoefte van gewassen, zodat nog minder water verspild wordt.

Groot potentieel

Om oneindige toegang tot water te bereiken, moeten nog veel uitdagingen overwonnen worden. Maar Israël laat zien dat het mogelijk is om wezenlijke stappen in die richting te zetten. De benadering uit het Midden-Oosten wordt al op diverse plekken gedeeld. In 2017 tekende de Israëlische regering een overeenkomst met India over waterbehoud en recycling. Het toont aan dat de potentiële wereldwijde impact van deze technologieën zeer groot is.