Economische groei vertraagt

Laatste kans om dak te repareren terwijl de zon schijnt

De Nederlandse economie loopt tegen haar grenzen aan. Door een krappe arbeidsmarkt en onzekere vooruitzichten voor de export loopt de economische groei in 2019 en 2020 terug naar respectievelijk 1,9 en 1,7 procent.

Wellicht de laatste kans om het dak te repareren terwijl de zon schijnt. Volgens de economen van RaboResearch is het voor het kabinet dan ook een goed moment om belangrijke beleidsdossiers aan te pakken, zo schrijven zij in het nieuwste Economisch Kwartaalbericht.

De Nederlandse economische groei zal de komende jaren naar verwachting dalen, maar nog altijd iets boven de trendmatige groei blijven. Hoofdeconoom Menno Middeldorp legt uit: “De consumptie van huishoudens blijft gezond, maar zwakt wel af omdat de lage werkloosheid zich slechts matig vertaalt in hogere loongroei. De krapte op de arbeidsmarkt wordt steeds nijpender en dat zien we bijvoorbeeld terug in afnemende woninginvesteringen. Ook de economieën om ons heen groeien minder hard, waardoor we minder buitenlandse vraag voorzien naar Nederlandse producten en diensten. We verwachten daarom dat de groei vertraagt van 2,6 procent in 2018 naar 1,9 procent in 2019. Voor 2020 denken we dat de economie verder in de buurt komt van het structurele groeipad en de bbp-groei afzwakt naar 1,7 procent. Overigens doen we het met deze cijfers nog steeds beter dan de meeste landen in de eurozone en groeien we alsnog boven het structurele tempo van de economie.”

”De krapte op de arbeidsmarkt wordt steeds nijpender”

- Menno Middeldorp, RaboResearch

Kabinet moet investeren in productiviteit Nederlandse economie

Nu de economie nog groeit, is het volgens de hoofdeconoom een goed moment om een aantal belangrijke beleidsdossiers aan te pakken. Middeldorp: ”Wellicht hebben Nederlandse beleidsmakers nog een laatste kans om het dak te repareren terwijl de zon schijnt. Daarom is het jammer dat het kabinet belangrijke beleidsonderwerpen niet heeft opgepakt of zonder succes heeft uitbesteed. Neem bijvoorbeeld het klimaatakkoord waarop we nog steeds wachten. Een CO2-belasting kan bijvoorbeeld begrotingsruimte creëren en tegelijkertijd bijdragen aan het reduceren van uitstoot door Nederlanders zonder dat het kabinet direct hoeft in te grijpen in de structuur van de Nederlandse economie. Om de angel uit de politieke discussie te halen zou het kabinet de opbrengst van zo’n belasting via bijvoorbeeld een ‘carbon dividend’ direct en zichtbaar terug kunnen geven aan vooral Nederlanders met een lager inkomen.”

”Managers en ondernemers moeten zichzelf uitdagen om te verbeteren”

- Menno Middeldorp, RaboResearch

Middeldorp vervolgt: “Het is ook tijd om te investeren in de productiviteit van de Nederlandse economie. Dit verhoogt de groeipotentie in de toekomst en maakt Nederland weerbaarder tegen schokken. Innovatie is daarvoor belangrijk, maar het is ook essentieel dat Nederlandse bedrijven nieuwe technologie adopteren en managementpraktijken verbeteren om daar optimaal gebruik van te maken. Daarvoor zijn investeringen nodig, maar er blijkt ook nog veel potentie aanwezig om slimmer te werken. Dat vereist vooral dat managers en ondernemers zichzelf uitdagen om zich te verbeteren. Moeilijke keuzes uitstellen verhoogt het risico dat moeilijke besluiten in de toekomst onder nog moeilijkere omstandigheden moeten worden genomen, zoals in de nasleep van de financiële crisis. Dat heeft een prijs: vooral de bezuinigingen hebben het herstel in Nederland immers vertraagd. Maar een opsteker is dat diezelfde hervormingen er wel toe hebben bijgedragen dat Nederland, vooral voor wat betreft zijn staatsbegroting, een veel gezondere positie heeft dan veel andere landen.”

”Handelsspanningen, Brexit en begrotingsperikelen baren zorgen”

- Ester Barendregt, RaboResearch

Wereldeconomie vertraagt

De groei van de wereldeconomie zal de komende jaren licht vertragen. Ester Barendregt, hoofd scenario’s en projecties bij RaboResearch: “Dit komt voor rekening van zowel de geavanceerde als de opkomende economieën. Hieraan zijn verschillende factoren debet: in de VS, de eurozone, het VK en Japan lijken de capaciteitsgrenzen van de groei bereikt. Tegelijkertijd neemt de groei van de wereldhandel af, wat de impuls uit de buitenlandse vraag beperkt. Bovendien is er in de meeste landen maar beperkte ruimte om nieuw stimulerend beleid te voeren via de begroting of met monetaire middelen. Opkomende economieën blijven daarnaast kwetsbaar voor kapitaaluitstroom. Bovendien zijn de neerwaartse risico’s er niet minder op geworden. Handelsspanningen, Brexit en Italiaanse begrotingsperikelen baren zorgen. Zo kan een verdere escalatie van de handelsoorlog of een chaotische Brexit-uitkomst de verwachte groeivertraging harder uit laten vallen.”

Lees hier het volledige Economisch Kwartaalbericht.