“Facebooks cryptomunt Libra verrassend goed doordacht”

Laagdrempeliger bankieren dankzij Libra?

De nieuwe cryptomunt Libra is goed doordacht. Anders dan de al bestaande crypto's als bijvoorbeeld Bitcoin en Ethereum, heeft de Libra de potentie om uit te groeien tot een stabiel digitaal betaalmiddel. Dat zegt econoom Wim Boonstra.

De nieuwe cryptomunt Libra werd onlangs geïntroduceerd door Facebook, PayPal, MasterCard en tal van andere gerenommeerde techbedrijven en financiële dienstverleners. De munt werd met de nodige scepsis en kritiek ontvangen. Boonstra hield de plannen van Facebook & co grondig tegen het licht. En hij is bovenal positief: “De Libra zit verrassend slim in elkaar”.

Gemak à la WhatsApp

Met de nieuwe, digitale munt Libra kunnen potentieel een miljard mensen die nu geen bankrekening maar wel een telefoon hebben, gemakkelijk en veilig hun geld opslaan, ermee betalen en het naar een ander overmaken. Iedereen zou straks geld kunnen overmaken met het gemak waarmee je een WhatsAppberichtje stuurt. Econoom en speciaal adviseur bij RaboResearch Wim Boonstra wordt daar enthousiast van, vooral omdat het systeem van Libra goed doordacht lijkt. Voor een onlangs gepubliceerd themabericht van RaboResearch bestudeerde hij de plannen. “Dit kan heel groot worden.”

“Facebooks cryptomunt Libra is verrassend goed doordacht”

- Wim Boonstra, RaboResearch

Eerst de basis. Boonstra: “Digitale munten, of cryptomunten zoals de Bitcoin, hebben vaak geen enkele dekking. De onderliggende waarde ervan is nul. Dat werkt speculatieve investeringen in de hand, waardoor zo’n munt hevig in waarde fluctueert en daardoor ongeschikt wordt als betaalmiddel. Bij de Libra gaat het anders. De nieuwe digitale munt wordt gekoppeld aan allerlei reeds bestaande, sterke valuta zoals de dollar, de euro en de yen. De waarde van de Libra is een gewogen gemiddelde van al die valuta, en blijft daarom redelijk stabiel. Dat is slim.” Boonstra ziet overeenkomsten met de ECU, de voorloper van de euro: een munt waarvan de waarde werd bepaald door de munten van verschillende Europese lidstaten. Een andere belangrijke factor: “Doordat de Libra gedekt is door kortlopende, hoogwaardige staatsobligaties, kun je je Libra altijd weer inleveren voor bijvoorbeeld euro’s of dollars.”

Vraaggedreven

Anders dan bij de Bitcoin, hoeven Libra-munten niet 'gedolven' te worden. Er komen eenvoudigweg meer Libra in omloop wanneer mensen meer Libra kopen. Door Libra te kopen, vullen zij mede het 'mandje' valuta waaraan de Libra is gekoppeld. Het omgekeerde gebeurt als mensen die activa terugkopen en daartoe weer Libra inleveren. Boonstra: “De omvang van het Libra-circuit is dus geheel vraaggedreven. En de waarde blijft redelijk stabiel.” Transacties met Libra vinden trouwens plaats op de blockchain, net zoals dat met Bitcoins gebeurt. Dat maakt het betalingsverkeer goedkoop en efficiënt.

Dan het potentieel — en hier wordt het echt interessant. Libra heeft de ambitie om de 1,7 miljard mensen wereldwijd die nog geen bankrekening hebben, aan te sluiten op het financiële systeem. “Dat wil zeggen: hen een manier bieden om geld goedkoop en veilig op te slaan, er mee af te rekenen of het over te maken. Zonder dat je daar bankkantoren hoeft te openen.”

“Mensen zonder bankrekening kunnen zo toch veilig geld opslaan”

- Wim Boonstra, RaboResearch

Consortium

Wie al een bankrekening heeft, kan ook baat hebben bij de Libra. Zeker als het huidige betalingssysteem inefficiënt (lange verwerkingstijden bij betalingen) of duur is (hoge transactiekosten). Libra belooft dat we straks allemaal razendsnel en met het gemak van het sturen van een WhatsAppberichtje, met de telefoon geld kunnen overmaken. Het digitaal afrekenen van producten in webshops wordt met Libra ook een fluitje van een cent. Nederlanders hebben voor die toepassingen al Tikkie en iDeal, maar in veel andere landen ontbreekt zo’n handig digitaal betaalmiddel.

Boonstra denkt dat Facebook en haar partners, verenigd in een consortium dat Libra bestuurt, de nieuwe munt goed aan de man kunnen brengen. Ze hebben de middelen, het wereldwijde bereik en de financiële en technologische kennis, en voelen bovendien goed aan wat consumenten willen. “In dat consortium zitten namelijk ook gerenommeerde financiële dienstverleners zoals MasterCard en Visa, en fintechbedrijven zoals PayPal. Dan heb je ook nog Uber en Spotify, partijen die heel goed zijn in het aanboren van nieuwe markten. Vodafone is ook een interessante partner, zij hebben ervaring met het opzetten van een nieuw mobiel betaalsysteem in Afrika.”

Gebrek aan vertrouwen

Waar het sommige van deze bedrijven aan ontbreekt, is vertrouwen van consumenten en beleidsmakers. Met name Facebook, de kartrekker, heeft een slechte reputatie op het gebied van het waarborgen van privacy van klanten en het te gelde maken van hun data — beide nu juist van belang in een digitaal betaalsysteem. “Dat is dan ook een terecht en belangrijk kritiekpunt”, zegt Boonstra. “Het kost veel geld om dit systeem op te tuigen. Hoe de bedrijven achter Libra hier geld mee willen verdienen, wordt niet benoemd door ze.” Een denkbaar verdienmodel is het onder ogen brengen van al dan niet gepersonaliseerde reclames en het verkopen van data die inzicht geven in waar we ons geld aan uitgeven.

“De bedrijven benoemen niet hoe ze geld gaan verdienen met Libra”

- Wim Boonstra, RaboResearch

Wat voor impact de Libra precies gaat hebben is nog moeilijk te zeggen. De munt is er nog niet. Maar gezien de in theorie stevige basis en het soort bedrijven dat erachter zit, denkt Boonstra dat de Libra, anders dan al die andere cryptomunten, een revolutie kan ontketenen in de financiële sector. En wat gaat het voor ons in Nederland betekenen, en voor de Rabobank? Boonstra: 'In Nederland hebben we een geweldig efficiënt en goedkoop betalingssysteem. De banken hier kunnen duizenden betaaltransacties per seconde verwerken, we kunnen pinnen, zelfs contactloos, we hebben Tikkie; we lopen hierin echt voorop. De Libra zal daarom in Nederland niet direct heel groot worden. De Rabobank zal wel goed opletten op wat er buiten onze landsgrenzen met de Libra gebeurt. Misschien is het de moeite waard om aan te haken, al dan niet bij een vergelijkbaar initiatief. Maar dat zijn overwegingen waar ik mij als econoom niet mee bezig houd.'

Vanaf 2020 moet er betaald kunnen worden met de Libra.