Meer uit de grond halen

Om de groeiende wereldbevolking te kunnen voeden, moeten we 60% meer voedsel produceren. Nieuwe technologieën en slim gebruik van data spelen daar een belangrijke rol in. Staan we aan de vooravond van een nieuwe, groene revolutie?

De wereldbevolking telt in 2050 bijna 10 miljard mensen. Dat zijn er 2 miljard meer dan nu. Daar komt nog bij dat veel mensen in opkomende economieën overschakelen naar een landbouwgrondverslindend, ‘westers’ voedingspatroon met meer calorieën, meer vlees en meer zuivelproducten. Het gevolg daarvan is dat we in 2050 maar liefst 60% meer voedsel nodig hebben dan in 2005.

Grondkwaliteit holt achteruit

Om er nog een schepje bovenop te doen: momenteel is zo’n 30 procent van alle beschikbare landbouwgrond gedegenereerd. Bijvoorbeeld door verzilting, grondverzakkingen en het uitspoelen van belangrijke voedingsstoffen. Problematisch is dat vooral Azië en Afrika – de dichtstbevolkte continenten – kampen met de snelste vruchtbaarheidsdaling van de bodem. En dat betekent dat boeren minder kunnen oogsten per hectare.

Meer uit de grond

De beste oplossing voor al deze problemen is volgens Gilles Boumeester, hoofd van RaboResearch Food & Agribusiness, om de beschikbare landbouwgrond slimmer te gebruiken. Boumeester: “We moeten simpelweg meer uit de grond halen.”

Dat kan volgens hem bijvoorbeeld door schaalvergroting. “In opkomende economieën zijn er te veel kleine boeren die alleen voor zichzelf produceren. Zij werken minder efficiënt dan de grotere boerenbedrijven”, aldus Boumeester. “Zijn die landen eenmaal voldoende economisch ontwikkeld, dan kan een deel van de kleine boeren op andere manieren de kost verdienen. De overgebleven boeren kunnen vervolgens hun schaal vergroten.”

“We moeten simpelweg meer uit de grond halen”

- Gilles Boumeester, hoofd van RaboResearch Food & Agribusiness

Vooravond van een nieuwe revolutie

Halverwege de vorige eeuw begon een ‘groene revolutie’ in de landbouw. Door nieuwe soorten kunstmest en bestrijdingsmiddelen, mechanisatie van oogstprocessen en de ontwikkeling van bestendigere gewassen konden boeren per hectare opeens veel meer produceren.

Momenteel staan we volgens experts aan de vooravond van een nieuwe groene revolutie. Deze keer is het vooral een technologische. En die kan doorslaggevend zijn in de oplossing van het wereldvoedselprobleem. Door een combinatie van steeds slimmere technologieën en datagedreven precisielandbouw kunnen landbouwers hun opbrengsten namelijk flink verhogen.

Boerentools: sensoren, scanners en drones

Akkerbouwbedrijven worden steeds meer hightech omgevingen, waarin sensoren en scanners realtime informatie geven over de bodemkwaliteit. Zo heeft de boer inzicht in de chemische samenstelling van zijn grond, zonder dat hij een monster naar een laboratorium hoeft te sturen.

Aardappelboeren meten met sensoren of de rooimachines correct zijn ingesteld. En drones worden ingezet om gewassen te inspecteren en precies op de juiste plekken kunstmest en bestrijdingsmiddelen te distribueren.

“Idealiter belonen we gebruikers voor goed landbeheer”

- Gilles Boumeester, hoofd van RaboResearch Food & Agribusiness

De juiste weg naar een oplossing

Of de nieuwe groene revolutie ook daadwerkelijk het wereldvoedselprobleem gaat oplossen, hangt grotendeels af van hoe we de landbouwgrond gebruiken, meent Boumeester. “In het ideale scenario belonen we gebruikers voor goed landbeheer, bijvoorbeeld via financiële prikkels.”

Dat werkt echter alleen als je een goed systeem hebt om de bodemkwaliteit te meten. Maar zo’n systeem bestaat nog niet. Boumeester: “De ontwikkeling van een kwaliteitsstandaard zou wat mij betreft de hoogste prioriteit moeten hebben. Als bank hebben wij veel invloed op een heleboel land in de wereld. Laten we die invloed vooral gebruiken.”

Benieuwd naar wat Gilles Boumeester nog meer vertelt over duurzaam verhogen van de landbouwproductie? Luister naar deze podcast.

Een langere versie van dit artikel verscheen op 16 oktober 2017 op rabobank.com.