Intelligente verpakking houdt voedsel langer houdbaar

Nieuwe soorten voedselverpakkingen houden producten langer houdbaar en zorgen ervoor dat minder voedsel wordt verspild. Wereldwijd doen wetenschappelijke centra onderzoek hiernaar, onder meer Wageningen University & Research (WUR).

Hoe kun je met verpakkingen voedselverspilling tegengaan? Dat is een belangrijke vraag waarop onderzoekcentra zich richten. Een vraag die niet zomaar is te beantwoorden, zegt dr. Jenneke Heising. Ze deed promotieonderzoek naar intelligente verpakkingen om voedselkwaliteit mee te monitoren.

Verschillende verpakkingsmaterialen hebben effect op de kwaliteit van voedsel, legt zij uit. “In Wageningen doen wij onderzoek naar nieuwe verpakkingen met extra functies. Bijvoorbeeld door de ontwikkeling van actieve en intelligente verpakkingen.”

Verpakking met kleurindicatie voor de rijpheid van fruit

Actieve verpakkingen: extra goede bescherming

Heising: “Een actieve verpakking zorgt voor een extra goede bescherming van het voedsel door interacties tussen de verpakking en het verpakte voedsel. Zuurstof in de lucht heeft bijvoorbeeld een negatief effect op de kwaliteit van veel producten. Je kunt zichtbare en onzichtbare oxygen scavengers in het verpakkingsmateriaal inbouwen, waarin een reactie tussen het actieve materiaal, de scavenger, en de zuurstof plaatsvindt. Hierdoor daalt het zuurstofgehalte in de verpakking en kan er geen ̶ of minder ̶ zuurstof met het product reageren. Daardoor blijft het langer houdbaar.”

Door een actieve verpakking te maken die reageert met het gas ethyleen kun je bijvoorbeeld de rijpheid van groente en fruit beïnvloeden, zegt Heising. “Andere actieve verpakkingen helpen bij vochtregulering of andere gassen, en je kunt dingen met de temperatuur doen. Ook dat zorgt voor een langere houdbaarheid.”

“Met actieve verpakkingen kun je vocht en gassen reguleren”

- Dr. Jenneke Heising, onderzoeker Wageningen University

Minder conserveermiddelen nodig

Ook wordt er volgens Heising veel onderzoek gedaan naar antimicrobiële verpakking. “Hierbij gebruiken we antimicrobiële materialen of integreren we antimicrobiële componenten in verpakkingsmateriaal die bacteriële groei remmen. Dat is vooral interessant voor verse producten met een korte houdbaarheid. Bijkomend voordeel is dat je geen of minder conserveermiddelen aan het voedsel hoeft toe te voegen.”

Intelligente verpakkingen meten de kwaliteit

En dan zijn er intelligente verpakkingen, met ingebouwde sensoren of indicatoren om direct de kwaliteit van een product te meten. “Je kunt de condities meten die de kwaliteit van een verpakt product sterk beïnvloeden, zoals temperatuur”, legt Heising uit. “Bij sommige producten kun je de houdbaarheid voorspellen door de temperatuurhistorie te meten met een zogenaamde TTI tijd-temperatuur indicator. Dit is een indicator van temperatuurblootstellingen over een bepaalde tijd.”

Dynamische houdbaarheid

Heising: “Een intelligente verpakking breidt de communicatiefunctie dus uit: in plaats van een geprinte houdbaarheidsdatum, geeft het de werkelijke, actuele versheid van het product weer. Hierdoor kunnen betere logistieke beslissingen genomen worden in andere schakels van de voedselketen om verspilling tegen te gaan. “

”Een intelligente verpakking geeft de werkelijke houdbaarheid aan”

- Dr. Jenneke Heising, onderzoeker Wageningen University

Wageningen University doet momenteel ook onderzoek naar dynamische houdbaarheid die is gekoppeld aan een dynamische prijs, zegt zij. “Daarmee haal je consumenten over om in de supermarkt producten met een kortere houdbaarheid te kopen voor een lagere prijs.”