“Je hebt doorzettingsvermogen nodig om te innoveren”

Interview met Janet Bumpas van ScaleUpNation

De derde editie van F&A Next vindt plaats op 30 en 31 mei bij Wageningen University. Het is dé ontmoetingsplek voor innovatieve startups, investeerders en agrifood bedrijven. Doorgewinterde startup-ondernemer Janet Bumpas is een van de sprekers.

Janet Bumpas is een absolute ervaringsdeskundige als het gaat om startups. In Silicon Valley, waar ze vandaan komt, was ze betrokken bij drie verschillende startups. Momenteel woont ze in Amsterdam, waar ze als programmadirecteur van ScaleUpNation werkt op het snijvlak tussen bedrijfswereld en innovatief ondernemerschap.

Wat is volgens jou het geheim voor succes in een startup-omgeving?

“De belangrijkste vaardigheid die nieuwe, innovatieve bedrijven moeten ontwikkelen is leiderschap. In onze opleidingsprogramma’s besteden we daar veel aandacht aan. In grote bedrijven is het vrij gebruikelijk dat senior managers persoonlijke begeleiding krijgen op het gebied van leiderschap, maar bij startups gebeurt dit zelden. Werkelijk niemand volgt ons programma omdat ze zo graag meer willen leren over leiderschapsvaardigheden. Toch realiseren de meesten zich na afloop dat juist dit onderdeel het meest waardevolle is van allemaal!”

Wat voor nadelen kunnen grote bedrijven ondervinden die ondernemerschap binnen hun organisatie aanmoedigen?

“Ik denk niet dat er een nadelige kant zit aan het aanmoedigen van een interne ondernemersmentaliteit in grote bedrijven. Sterker nog, als ze dit niet doen gaat dat ten koste van hun concurrentiekracht op de markt – zowel van hun product als van hun aantrekkingskracht op getalenteerd personeel. Het is alleen niet makkelijk, want ook in startups wordt de manier van werken na verloop van tijd formeler, meer gestandaardiseerd en bureaucratischer. Je ziet dat sommige startups die inmiddels zo’n tien jaar bezig zijn met dezelfde uitdagingen worstelen als gevestigde bedrijven. Ze moeten erg hun best doen om die ondernemersgeest weer terug te brengen in hun organisatie.”

Welke voordelen heb je als innovatieve werknemer in een grote organisatie?

“Om te beginnen gaan de meeste startups failliet. Als je ondernemend bent, dan heb je in een bestaand bedrijf een schat aan middelen tot je beschikking die een startup niet heeft. Je kunt bijvoorbeeld een beroep doen op de afdeling Research & Development, hebt verschillende kanalen tot je beschikking en een schat aan andere zaken waar je gebruik van kunt maken, zoals de merknaam en distributie. De uitdaging voor grote bedrijven is om die voordelen te benutten en om snel genoeg te kunnen schakelen om concurrerend te zijn.”

“Ondernemers zijn de verborgen krachten in bedrijven”

- Janet Bumpas, Programmadirecteur ScaleUpNation

Hoe stimuleer je een startup-mentaliteit?

“Ondernemers zijn vaak de verborgen krachten in een organisatie. De kunst is om dit potentieel de ruimte te geven zich te ontwikkelen. Het senior management moet een visie neerleggen, maar de innovatieteams moeten daarna de leiding nemen in het realiseren van die visie. Ook moet het senior management kleine innovatieve teams ondersteunen, want die zullen bestaande regels moeten overtreden – zoals bij elke innovatie het geval is. Tenslotte moet de rest van de organisatie ook meewerken; dat betekent dat interne startops ook de medewerking moeten krijgen van HR, financiën, juridische zaken, inkoop, sales, marketing en communicatie.”

Waar moet je beginnen als je eenmaal een intern versnellingsprogramma hebt opgezet?

“Innovatieteams die de methodes Lean Startup en Design Thinking volgen, kunnen het niet alleen. Ze hebben de medewerking en steun van de rest van de organisatie nodig. Als het senior management hen daarin geen rugdekking geeft, zullen ze verzanden in bureaucratie. Het gaat hier om kleine teams die nog geen omzet draaien, bestaande regels met voeten treden en die misschien zelfs bestaande producten en diensten van het bedrijf tegenwerken. Zonder de steun van bovenaf zullen zij op interne weerstand blijven stuiten.”

“Na de introductie van een versnellingsprogramma ga ik bijvoorbeeld vaak als eerste in gesprek met de juridische afdeling. Ik heb mij wel eens op glad ijs begeven door een nep-experiment te doen, los van het merk: een klassieke lean startup-techniek. De juridische afdeling kwam toen vrij snel om te hoek kijken. Ze begrepen niet wat ik aan het doen was en maakten zich ̶ begrijpelijk ̶ zorgen over de mogelijke gevolgen hiervan voor hun merknaam. Nu weet ik dat je andere afdelingen, vooral de juridische, het beste maar zo vroeg mogelijk in het proces kunt betrekken om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen.”

“Je hebt doorzettingsvermogen nodig om te innoveren”

- Janet Bumpas, Programmadirecteur ScaleUpNation

In hoeverre kunnen bedrijven in Europa en de VS zich aan elkaar meten als het gaat om innovatiekracht?

“Ik dacht altijd dat de VS daarin voorliep, maar laatst was ik op een congres in Stockholm en het verraste mij ontzettend hoe veel grote Europese bedrijven echt heel goed ontwikkelde innovatieprogramma’s hebben. Natuurlijk zijn er bij die het nog steeds lastig vinden, het is ook niet makkelijk. Maar je moet meedoen om vooruitgang te kunnen boeken.”

Wat is volgens jou het meest belangrijk?

“Ondernemers lanceren niet alleen nieuwe, innovatieve producten; ze veranderen ook de cultuur van een hele organisatie. Dat valt niet mee, maar het kan tegelijkertijd veel voldoening geven. Als je voor de veilige weg wilt gaan, kun je beter boekhouder worden. Kunstenaars, muzikanten en ondernemers zijn mensen die voortdurend met tegenslagen te maken hebben. De helft van hun werk bestaat uit doorzetten, niet opgeven. Je hebt echt doorzettingsvermogen nodig om te kunnen innoveren. En zo lang je er niet aan ten onder gaat, is het vooral hartstikke leuk om te doen!”

F&A Next 2018 staat in het teken van robotica en innovatie binnen bedrijven en is hét event voor innovatie in de food- en agrisector. F&A Next brengt grote bedrijven die willen innoveren in contact met startups die op zoek zijn naar investeerders, advies en klanten. Koop nu je ticket voor F&ANext 2018 op 30 en 31 mei.