Handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China kent alleen maar verliezers

Ook landen die niet direct zijn betrokken bij de handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China worden geconfronteerd met economische verliezen. Dat blijkt uit een nieuwe scenariostudie van RaboResearch over de handelsoorlog tussen de VS en China.

De studie toont aan dat handelsoorlogen in het algemeen zorgen voor economische schade, waarbij het grootste deel van de klappen valt in de direct betrokken landen, in dit geval de VS en China. Bij een verder escalerende handelsoorlog wordt ook Nederland als open economie relatief hard getroffen. RaboResearch-econoom Hugo Erken: “Door de handelsoorlog ervaren exporteurs in Nederland een prijsvoordeel waardoor hun exportpositie zal verbeteren. Maar dit effect wordt meer dan tenietgedaan door een lagere groei van de wereldhandel, waardoor een verder escalerende handelsoorlog per saldo negatief uitpakt voor de Nederlandse economie.”

RaboResearch maakte een uitgebreide analyse van de economische impact van de handelsoorlog tussen de VS en China. RaboResearch-econoom Björn Giesbergen: “In deze studie maken we onderscheid tussen twee scenario's. Ons eerste scenario is het meest realistisch en omvat alle protectionistische maatregelen die momenteel van kracht zijn, of maatregelen waarvan wij achten dat deze met grote waarschijnlijkheid zullen worden geïmplementeerd. In het tweede scenario gaan we ervan uit dat de handelsoorlog verder zal escaleren en dat de VS tarieven zullen heffen op álle importen uit China – waarop China stevige tegenmaatregelen zal treffen. Beide scenario's worden vergeleken met een benchmarkscenario waarin een handelsoorlog niet zou hebben plaatsgevonden.” Erken voegt toe: “In ons eerste, meest realistische scenario zal de mondiale economische groei in 2030 0,7 procentpunt lager zijn dan in een scenario zonder handelsoorlog. In ons escalatiescenario zal de wereldwijde economische groei in 2030 2,0 procentpunt lager zijn.”

Vooral China heeft veel te lijden

De studie toont verder aan dat China onevenredig de dupe zou worden van een verder escalerende handelsoorlog met de VS. Een belangrijke reden hiervoor is dat China veel meer dan de VS handel nodig heeft om zich economisch verder te ontwikkelen. Minder handel leidt tot verlies aan productiviteit. Giesbergen: "In ons eerste scenario zou China tot 2030 1,6 procentpunt van de economische groei missen. In ons tweede scenario zou dat maar liefst 5,7 zijn. Voor de VS bedragen deze economische verliezen respectievelijk 0,9 in het eerste scenario en 1,6 procentpunt in het escalatiescenario. Uit een doorvertaling voor Nederland blijkt dat het verlies aan economische groei in het eerste scenario zo’n 0,4 procentpunt groei bedraagt tot 2021. Wanneer de handelsoorlog verder escaleert, tellen de economische verliezen voor Nederland over deze periode zelfs op tot 0,9 procentpunt bbp-groei.”

De gemiste groei kan worden vertaald in bedragen per gemiddelde burger. Erken: “De verliezen voor China staan gelijk aan 400 Amerikaanse dollar per Chinese burger in het eerste scenario, wat kan oplopen tot maar liefst 1.500 dollar in ons tweede scenario. Voor de VS staat het welvaartsverlies gelijk aan 600 dollar per Amerikaanse burger in het eerste scenario, terwijl deze effecten in het escalatiescenario in totaal 1.100 dollar zullen zijn. Aangezien de gemiddelde Amerikaan 3,5 keer zo rijk is als de gemiddelde Chinees, weegt de economische pijn van de handelsoorlog veel zwaarder voor de Chinezen dan voor de Amerikanen.” Hierbij past de kanttekening dat dit ‘gemiddelde’ effecten zijn, terwijl we weten dat de impact ongelijk verdeeld is. Een bankier in Manhattan zal de nadelige impact van de handelsoorlog veel minder voelen dan een agrariër die cranberries of sojabonen verbouwt.

”De pijn is zwaarder voor de Chinezen dan voor de Amerikanen”

- Björn Giesbergen, RaboResearch

De resultaten uit het onderzoek liggen voor de VS grotendeels in lijn met bevindingen van andere onderzoeken, maar de economen vinden een veel grotere impact op China in het geval van een verdere escalatie (scenario 2). Inge de Vreede, RaboResearch-econoom: “Dit komt omdat we een relatief zware waardevermindering van de Chinese munt ten opzichte van de Amerikaanse dollar verwachten en het feit dat de handelsoorlog in belangrijke mate impact heeft op de productiviteitsgroei in China. De concessies die China tot nu toe aan de VS heeft gedaan, zijn te beperkt gebleken om de spanningen op korte termijn te doen verminderen. Onze verwachting is dat de spanningen tussen beide landen een langere periode zullen voortduren. Deze studie geeft daarbij een duidelijk beeld van wat de nadelige potentiële economische effecten in dat geval zouden zijn.”

Food- en agri-producten als wapens in de handelsoorlog

Ook voedsel- en landbouwproducten fungeren als wapens in de handelsoorlog tussen de VS en China. Stefan Vogel, hoofd Agri Commodity Markets van de Rabobank: “Voorheen was het in de markt zo goed als zeker dat China de vraag naar en de invoer van sojabonen elk jaar zou verhogen. Dit is aan het veranderen. De wereldwijde handel in sojabonen heeft een ander patroon gekregen en op de lange termijn zijn er slechts twee kansen dat Amerikaanse sojabonen weer naar China stromen: een handelsovereenkomst tussen de VS en China waardoor China de importheffingen weer verlaagt, of een droogte in Brazilië die de productie en de exportcapaciteit vermindert. Hierdoor heeft China dan geen andere keuze dan resterende volumes uit de VS te kopen.”