Slim(mer) met geld omgaan is een must

Financiële vitaliteit voor iedereen

Steeds meer mensen beseffen dat je meer eigen geld nodig hebt voor later. Maar geld opzijzetten is niet voor iedereen eenvoudig.

Onze maatschappij verandert razendsnel – een open deur natuurlijk, maar die veranderingen hebben wel enorm veel effect op ons dagelijks leven. Zo hebben mensen door een veranderende verzorgingsstaat later op belangrijke momenten meer eigen geld nodig. Een huis kopen is bijvoorbeeld niet voor iedereen meer vanzelfsprekend en je moet straks langer doorwerken, terwijl je pensioen mogelijk lager is. Sparen voor de studie van je kind? Een studerend kind op kamers kost gedurende zijn of haar studie bijvoorbeeld al gauw 40.000 euro. Bijna de helft van de Nederlanders maakt zich dan ook zorgen om zijn financiële toekomst. Mariëlle Lichtenberg is lid van de Groepsdirectie van de Rabobank en verantwoordelijk voor de particuliere klanten. Dat slechts twintig procent van de Nederlanders geld opzijzet, baart haar zorgen. “Het is namelijk niet dat mensen het niet willen,” stelt zij, “maar veel Nederlanders zijn er niet mee bezig of houden aan het einde van de maand weinig over. Het goede nieuws: door slimmer met geld om te gaan, is er meer mogelijk dan deze groep misschien denkt. Maar er is ook een groep mensen die niet kan sparen, bijvoorbeeld omdat ze in armoede leven of schulden hebben. En omdat we het belangrijk vinden dat alle Nederlanders een financieel gezond leven kunnen leiden, willen we iedereen helpen genoeg geld opzij te zetten. Voor nu en voor later.”

Praktische tips

Ook met kleine stapjes kun je op termijn een aardig bedrag opzijzetten. Stel, je spaart vijftig euro per maand, dan heb je na vijftien jaar al 9.000 euro gespaard. Om daar te komen, is het belangrijk om eerst een goed overzicht te krijgen van je financiële situatie. Op Rabobank.nl/slimmermetgeld staan praktische tips om je daarbij te helpen, zoals een video van financieel deskundige Eef van Opdorp, bekend van het tv-programma ‘Uitstel van Executie’.
Lichtenberg: “Zo blijkt dat ook mensen met beperkte financiële middelen bijvoorbeeld minimaal duizend euro per jaar kunnen besparen. Gewoon door slimmer met geld om te gaan. Dus kijken naar wat er elke maand uitgaat, bijvoorbeeld aan boodschappen of een te hoge energierekening. Maar ook aan de inkomstenkant is winst te behalen; zoek bijvoorbeeld uit of je recht hebt op toeslagen waar je geen weet van hebt. Zet alles op een rij, zorg voor overzicht en inzicht. Met een goed overzicht van je inkomsten en uitgaven nu en in de toekomst kun je makkelijker elke maand een bedrag opzijzetten. Voor de een zal dat vijftig euro per maand zijn, voor de ander is het honderd of honderdvijftig. En om het sparen makkelijker te maken, kun je bijvoorbeeld nadenken over spaardoelen. Wat je na het inzichtelijk maken van je financiën nu dus overhoudt, kun je bewust reserveren voor een spaardoel voor later, bijvoorbeeld de aankoop van een huis of de studie van de kinderen.”

”Mensen met beperkte financiën kunnen al € 1000 per jaar sparen”

- Mariëlle Lichtenberg, Rabobank

Signalen herkennen

Er zijn echter ook vrij veel mensen die simpelweg geen geld overhouden om te sparen omdat ze schulden hebben of in armoede leven. In Nederland liggen ruim 1,7 miljoen gezinnen ’s nachts wakker van geldzorgen of problemen die ze als gevolg van schulden ervaren. Dit betekent óverleven in plaats van leven. En een groot deel van deze mensen weet de weg naar hulp niet te vinden. De Rabobank wil ook deze groep helpen om zelf (weer) de regie over hun financiën te krijgen. Dat doen we samen met Rabobank Foundation, het maatschappelijke fonds van de Rabobank. Lichtenberg: “Er zijn veel mensen die geen spaargeld hebben. Als ze dan een financiële tegenvaller hebben, de wasmachine houdt er bijvoorbeeld mee op of de auto gaat kapot, lopen ze het risico direct in de problemen te raken. Het is ontzettend belangrijk die signalen op te vangen, ook voor onze medewerkers. Stel, iemand belt de bank omdat de hypotheek niet betaald kan worden. Dan proberen we een beeld te krijgen van iemands financiële situatie. We kijken eerst of we het probleem samen met de klant kunnen oplossen. Is er meer nodig dan wij kunnen bieden? Dan verwijzen we door naar lokale hulp. Ook stimuleren we lokale initiatieven waarbij mensen weer grip proberen te krijgen op hun financiële leven. Bijvoorbeeld via Moedige Dialoog, een programma dat is ontstaan vanuit een samenwerking tussen de Rabobank en Sociaal Werk Nederland.”

De onderliggende problematiek is ingewikkeld. Daarom werken overheden, bedrijven, onderwijs en maatschappelijke organisaties binnen de Moedige Dialoog samen, zowel lokaal als landelijk. Vanuit het netwerk worden initiatieven ontwikkeld en instrumenten ingezet om mensen te helpen. Bijvoorbeeld via Geldfit, dat onder andere bestaat uit een website met heldere informatie over het voorkomen en oplossen van financiële problemen. Met een persoonlijk advies word je als bezoeker snel naar passende hulpmogelijkheden geleid.

Educatie

Bewustwordingscampagnes en de vele initiatieven ten spijt, er is altijd een groep mensen die onder de radar blijft. Omdat de schaamte het wint van de hulpvraag, bijvoorbeeld. Het is volgens Lichtenberg dan ook belangrijk dat Nederlanders een gezamenlijke verantwoordelijkheid voelen. “Werkgevers moeten zich realiseren dat werknemers met risicovolle schulden de werkgever gemiddeld 13.000 euro kosten vanwege productiviteitsafname, ziekteverzuim en verwerking van loonbeslag. Als werkgevers die verantwoordelijkheid voelen, zullen ze eerder openstaan voor signalen en een werknemer wijzen op hulpmogelijkheden.’ Bijvoorbeeld via fiKks, een app met online buddy’s voor mensen met beginnende schulden. Lichtenberg: “De app (een initiatief van de ADG dienstengroep, red.) is nieuw, er wordt nog volop naar buddy’s gezocht. Mensen die interesse hebben om buddy te worden kunnen naar Wijgaanhetfikksen.nl. De Rabobank stimuleert haar medewerkers ook zich als buddy aan te melden. Samen kunnen we écht het verschil maken.”

”We zetten ook in op het voorkómen van schulden”

- Mariëlle Lichtenberg, Rabobank

Een van de onderliggende oorzaken voor de gebrekkige financiële zelfredzaamheid van Nederlanders, is dat veertig procent van de jongeren onvoldoende financieel geschoold is. Financiële educatie is dan ook een van de speerpunten van de Rabobank, vertelt Lichtenberg. “Als de financiële opvoeding gebrekkig is, hoe kun je dan verwachten dat kinderen later zelf wel goed met geld kunnen omgaan? We bieden dus niet alleen hulp bij schulden, maar we zetten ook in op het voorkomen ervan. Het idee: kinderen financieel bewust maken. Want financieel bewustzijn op jonge leeftijd is de basis van financiële zelfredzaamheid later. We doen dat bijvoorbeeld met Bank voor de klas, een samenwerking van zestien verschillende banken.”

Hoeveel heb jij nodig?

Op Rabobank.nl/strakshebjehetnodig vind je onder meer een check waarmee je in een oogopslag kunt zien hoeveel geld je nodig hebt voor jouw toekomst. Simpel en snel aan de hand van vijf thema’s. Zo weet je binnen enkele minuten wat je nodig hebt en daarna kun je direct aan de slag. “En groot sparen kan in kleine stappen”, weet Lichtenberg. “Stel dat je vanaf nu elke maand vijftig euro opzijzet, dan heb je straks een mooi bedrag in handen voor een bijdrage aan de studie van je kind, een huis of je kunt eerder stoppen met werken.”