Drie boerderijen in één: duurzame mix in Brazilië

Braziliaans bedrijf bloeit door duurzame driehoek

Marize Porto had weinig kaas gegeten van het boerenleven, maar toen haar man overleed bleef ze achter met een boerderij vol problemen. Dankzij diverse duurzame technieken wist ze (als voormalig tandarts) tóch weer een succes te maken van het bedrijf.

Dit is een bewerkte versie van het artikel van 2 mei.

Hun boerderij Fazenda Santa Brígida, gelegen in de glooiende hooglanden van het Zuid-Braziliaanse Ipameri, was er slecht aan toe. De weiden waren aangetast door termieten en het vee was weinig productief. “De boerderij verkopen was geen optie”, vertelt Porto. De weidegrond herstellen was te kostbaar, dus ook dat ging niet. Porto zocht haar heil bij Embrapa, de Braziliaanse stichting voor landbouwonderzoek.

“Zij lieten me kennismaken met integrated Crop-Livestock-Forest systemen (iCLF), en boden mij de techniek en ondersteuning. Bij iCLF wordt landbouwgrond afwisselend gebruikt voor bos, landbouw en vee, waardoor de opbrengst van het land aanzienlijk toeneemt. Het zorgt bovendien voor een betere bodemkwaliteit, waardoor gewassen beter bestand zijn tegen slechte weersomstandigheden. Tegelijkertijd vermindert de aanplant van bossen de uitstoot van broeikasgassen. “Sinds we deze methode toepassen is de opbrengst van ons vee vertienvoudigd, de soja en maisproductie zijn gestegen en onze CO2-uitstoot is met meer dan de helft verminderd.”

“Sinds deze methode is de opbrengst van ons vee vertienvoudigd”

- Marize Porto, Fazenda Santa Brígida

Omdat Porto zelf vrijwel geen landbouwkennis had, nam ze een naburige expert in dienst om de eerste soja en maïs te planten. “Dat zorgde voor inkomsten en een goede weidegrond voor het vee.” Porto nam nog meer personeel aan met kennis en ervaring op verschillende gebieden. In het derde jaar begon zij met het aanplanten van bos. “De bomen leveren hout en brengen onze CO2-footprint omlaag. Bovendien zorgen ze voor schaduw voor het vee.”

Sociale winst

De diversiteit van dit systeem heeft ook sociale voordelen. “Omdat we nu feitelijk drie boerderijen in één hebben, kon ik meer mensen uit de omgeving inhuren en we leiden mensen ook op. In 2007 hadden we vier werknemers, in 2017 maar liefst 22.” Fazenda Santa Brígida werkt nu op basis van de duurzame driehoek: milieu, financieel resultaat en sociale verantwoordelijkheid. Porto is trots op haar boerderij: “Er worden tegenwoordig enorme eisen aan boerenbedrijven gesteld die onverenigbaar lijken: we moeten meer voedsel produceren en tegelijkertijd duurzaam opereren. Met deze methodes kunnen we aan beide voldoen.”

“Varieer, respecteer de natuur en leid je eigen mensen op”

- Marize Porto, Fazenda Santa Brígida

Porto is voornemens om haar omzet te verdrievoudigen en werkt aan een gedegen plan voor haar bedrijfsopvolging. Ze wil graag een aantal duurzaamheidscertificeringen behalen, waarmee ze extra waarde kan toevoegen aan haar verschillende producten. Ook denkt ze na over de installatie van zonnepanelen en ze wil haar kennis delen met anderen. Op de vraag wat voor advies ze andere boeren zou willen geven, antwoordt ze: “Varieer, voeg extra waarde toe aan je producten, respecteer de natuur en leid je eigen mensen op de boerderij op.”

iCLF: afwisseling van bos en vee op het land

De deur staat open

In 2018 nodigde de Rabobank Porto uit voor het panel van haar jaarlijkse landbouwconventie, om haar ervaringen te delen met andere boeren. “Ik werk met consultants, ik heb partnerships met verschillende bedrijven en biedt stageplekken aan stagiaires uit heel Brazilië. We willen onze ervaring delen, zowel met Embrapa als over deze specifieke werkwijze. Op onze boerderij staat de deur letterlijk en figuurlijk open!”

Haar eigen dromen houden niet op achter die deur. “Ik wil dat Brazilië wereldwijd erkend wordt als toonaangevende producent van voedsel, vezels en energie en ik hoop dat onze duurzame omgang met het milieu anderen inspireert.”