Opinie

De kracht van de Nederlandse agrofoodsector in 2040

16 maart 2026 7:00

De Nederlandse agrofoodsector behoort in 2040 nog steeds tot de meest productieve en innovatieve ter wereld. Bovendien levert het een belangrijke bijdrage aan brede welvaart en werken ondernemers in balans met de natuur. Ondernemers ontvangen een publieke en private beloning voor hun duurzame, weerbare en innovatieve businessmodel.

Marijn Dekkers in gesprek met melkveehouder

In het kort

    De sector blijft in 2040 wereldwijd toonaangevend in productiviteit, innovatie en duurzaamheid. Boeren produceren in balans met de natuur en binnen ecologische grenzen. Innovaties vinden snel hun weg dankzij sterke samenwerking in de keten. De sector draagt bij aan voedselzekerheid, werkgelegenheid en brede welvaart. True value zorgt voor eerlijke beloning van maatschappelijke waarde door overheid en markt.

De Nederlandse agrofoodsector produceert in 2040 voedsel van hoge kwaliteit op een duurzame manier. Ook loopt het wereldwijd voorop in het toepassen van nieuwe technieken en technologie. Die sterke positie is onder andere te danken aan de combinatie van een vruchtbare grond, gematigd klimaat en een hoogontwikkeld ecosysteem van agrariërs, ketenpartijen en kennisinstellingen.

Ketenregie

Omdat in 2040 agrariërs, beleidsmakers, wetenschappers en onderwijs goed met elkaar samenwerken, vinden innovaties snel hun weg naar het boeren- en tuinderserf. Via de sterk ontwikkelde logistieke infrastructuur en stevige handelspositie bereiken eindproducten, uitgangsmaterialen, technologie en kennis consumenten en ketenpartijen over de hele wereld. De keten is goed georganiseerd, waardoor de sector snel inspeelt op de veranderende marktvraag en onderscheidende producten ontwikkelt op het gebied van gezondheid, duurzaamheid en kwaliteit.

In balans met de natuur

Boeren en tuinders produceren in 2040 voedsel en duurzame producten in balans met haar natuurlijke omgeving. Ze werken binnen de ecologische grenzen, dragen actief bij aan het behalen van klimaatdoelen en aan een aantrekkelijk landschap, natuurbeheer en behoud of zelfs groei van biodiversiteit.

Onze boeren dragen bij aan de voedselzekerheid in de wereld, en aan een zelfstandig Europa.

Bijdrage aan brede welvaart

De sector levert meer dan alleen gezond en duurzaam voedsel. Ze zorgt ook voor sociale cohesie in het buitengebied en voor werkgelegenheid, zowel in de stad als op het platteland. Ook dragen agrariërs - naast ketenpartijen, overheid, kennisinstellingen, handel- en logistieke bedrijven - bij aan de voedselzekerheid in de wereld, en een zelfstandig Europa dat minder afhankelijk is van andere landen.

Echte waarde beloond

Het verdienmodel van agrariërs is in 2040 verbreed. Tegenover een teruggang van de veestapel en een extensiever bouwplan staat een toename van inkomsten uit nevenactiviteiten en uit publieke en private beloningen voor duurzamere productie en maatschappelijke diensten. De toegenomen beloningen zijn het gevolg van een intensieve samenwerking binnen en tussen ketens en overheden, op basis van een gemeenschappelijke True Value-taal op Europees niveau: True Value Language. Ondertussen zijn ook de consument en de voedselindustrie veranderd, waarbij naast prijs en gemak ook gezondheid, duurzaamheid en herkomst belangrijker zijn geworden.

Gezondheid, duurzaamheid en herkomst zijn belangrijker geworden voor de consument en voedselindustrie.

Dominante bedrijfstypen in 2040

Wat betekent dit toekomstbeeld voor agrarische ondernemers? We zien drie dominante bedrijfstypen:

    Hoogproductief/hightech. Voor ondernemers die willen bouwen op innovatie. Slimme data, precisietechniek en veredeling zorgen voor maximale efficiëntie én lagere emissies. Investeringen verdienen zich terug door schaalvoordelen en hoogwaardige productie. Deze bedrijven lopen voorop in technologie én marktpositie. Natuurinclusief. Voor ondernemers die kiezen voor een robuust systeem dat met de natuur meebeweegt. Extensiever, regeneratief en gericht op bodem, water en biodiversiteit. Eco systeemdiensten vormen een structurele inkomstenbron. Schaalgroei kán, maar hoeft niet. Dit model biedt stabiliteit en maatschappelijke waardering. Multifunctionele landbouw. Voor ondernemers die kansen zien buiten alleen voedselproductie. Van korte ketens tot recreatie, zorg en educatie: multifunctionele bedrijven bouwen aan nieuwe inkomstenstromen en sterkere verbinding met hun omgeving. Dit model combineert uitstekend met zowel hightech als natuurinclusieve bedrijfsvoering.

Elke ondernemer kiest de route die het beste past, maar alle drie modellen bieden perspectief, rendement en toekomstkracht in 2040.