Biologische landbouw, lonkend perspectief?

Biologisch boeren is een strategische keuze

Traag herkauwende koeien in een weiland, een varkensfamilie die zich langzaam in de verkoelende modder wentelt, tomaten en komkommers in de volle grond. De biologische boerderij, in het verleden vaak het domein van idealisten, is tegenwoordig een marktgerichte onderneming met oog voor landschap en dierenwelzijn. Biologische landbouw wordt bovendien voor veel boeren aantrekkelijker nu de consument steeds vaker kiest voor biologische producten.

Omschakelen van traditionele landbouw naar biologische landbouw is een grote stap. Een stap die naast vakmanschap, ook lef, doorzettingsvermogen, investeringen en tijd vergt. Meer dan 500 agrarische relaties van de Rabobank boeren biologisch. En een groeiend aantal boeren overweegt de stap naar biologisch te nemen. 'Overstappen naar de biologische landbouw moet je doen wanneer het goed gaat met je bedrijf', benadrukt Jan van Beekhuizen, sectormanager veehouderij bij de Rabobank. 'De overstap moet een weloverwogen strategische keuze zijn, het is geen uitweg voor bijvoorbeeld een lage melkprijs of dalende vleesprijzen.'

Essentiële voorwaarden

'Biologisch boeren vereist een hele andere mindset van de ondernemer', aldus Van Beekhuizen. 'Het moet bij je passen, je hele bedrijfsvoering moet anders. Je kunt geen gebruik meer maken van kunstmest, chemicaliën en antibiotica. Je wordt als het ware teruggeworpen op jezelf, je eigen vakmanschap en ondernemerschap. Ben je in staat om zonder al die hulpmiddelen een ziek dier of gewas in een vroeg stadium te herkennen en te behandelen of heb je de middelen om die expertise in te huren? Maar ook, heb je een kloppend financieel plan? Allemaal essentiële voorwaarden wil je slagen in de biologische sector.'

Bioconsumptie groeit

Vergeleken met de ons omringende landen is de biologische agrarische sector in Nederland niet echt groot. In Denemarken, Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland en Zweden is 10 procent van de landbouwgrond biologisch; in Nederland 3 procent. Er lijkt dus voldoende ruimte voor groei. Van Beekhuizen: 'De biologische consumptie groeit ongeveer met 10 procent per jaar. Nederland importeert nu nog biologische producten omdat we zelf niet genoeg produceren. Er kan best wat bij, maar ongebreidelde groei in te korte tijd kan de markt niet verdragen. In 2016 stappen er naar verwachting zo'n 50 melkveehouders over, dat lijkt weinig, maar het betekent dat de hoeveelheid biologische melk met 20 procent toeneemt. Dat geeft een grote druk op de markt voor biologische melk.'

Biopeen voor baby's

Wat voor de melkveesector geldt, geldt ook voor de markt van biologische akkerbouw. In bijvoorbeeld Flevoland nemen de grondprijzen een hoge vlucht. Vanwege de goede rendementen op biologische akkerbouw schakelen er steeds meer boeren om. De grond in die provincie is uitermate geschikt voor onder andere de biologische productie van peen. De 'Biopeen' en andere biologische groenten vormen de grondstof voor biologische babyvoeding. Een product waar steeds meer ouders naar vragen. We moeten er voor zorgen dat sector en markt in evenwicht blijven. Van Beekhuizen: 'Wanneer ondernemers massaal overstappen, kan het goede marktperspectief snel kantelen. En dan blijft er van dat lonkend perspectief weinig of niets over'.

Maatwerk

Twee jaar staat er voor de omschakeling van traditioneel naar biologisch. Jaren van weinig inkomsten, veel uitgaven. De Rabobank helpt agrariërs om die periode te overbruggen door bijvoorbeeld de aflossingen op lopende leningen een poosje stop te zetten. 'Overstappen naar biologisch betekent vaak ook investeren in de stallen en gebouwen', zegt van Beekhuizen. 'Omdat het gaat om groeninvesteringen komt een ondernemer meestal in aanmerking voor een zogenaamde groenfinanciering. Of de agrariër behoort tot de duurzame koplopers en kan gebruikmaken van de Impactlening, een lening met een aantrekkelijke rente. Maar er zijn ook andere mogelijkheden, iedere omschakeling vraagt om maatwerk. Iedere onderneming is uniek en ieders pad naar de biologische landbouw is anders.'

Lees meer