Groenten op de wereldkaart

Trends en ontwikkelingen

De wereldwijde vraag naar groenten stijgt. Niet alleen vanwege de bevolkingsgroei, maar ook door een toenemend bewustzijn over wat er op ons bord ligt. En dat geldt niet alleen voor westerse landen.

world vegetable map

De World Vegetable Map 2018 brengt de belangrijkste wereldwijde handelsstromen van groenten in kaart. Ook maakt de kaart een aantal trends inzichtelijk, zoals een toenemend belang van kasproductie en vertical farming.

Stijgende vraag naar gemaksproducten en portieverpakkingen

Zo’n 70% van alle groenten die worden geproduceerd, worden verkocht als verse groenten. De laatste jaren stijgt wereldwijd de vraag naar versbewerkte (gewassen, gesneden, verpakte) groenten. In westerse landen hangt deze trend onder meer samen met de toenemende vraag naar gemaksproducten en het groeiend aantal kleinere huishoudens, waardoor de vraag naar kleine portieverpakkingen stijgt.

Meer verpakte groenten betekent ook meer verpakkingsmateriaal en afval. Toch valt de impact op de totale hoeveelheid afval te bezien, zegt Cindy van Rijswick, analist Fruit and Vegetables bij de Rabobank. “De snijderijen die de groentes bewerken doen dit zeer efficiënt met zo min mogelijk gebruik van water en zo min mogelijk snijafval; minder dan we thuis weggooien als we zelf onze prei of sla snijden. En omdat kleinere portieverpakkingen beter afgestemd zijn op de consumentenbehoefte, gooit de consument thuis ook minder eten weg.”

Slechter imago blikgroenten

Hoewel inblikken van groenten een goede manier is om groenten langer te bewaren en verspilling te verminderen, neemt de vraag naar blikgroenten af. Van Rijswick: “Blikgroente kampt met een slecht imago in veel landen. Deels heeft dat er mee te maken dat de smaak anders is dan van vers, dat er weinig vernieuwing is en dat er soms ingrediënten aan toegevoegd worden met een ongezond imago (zoals suiker of zout).

De laatste jaren zien we echter wel wat innovatie, zoals mixen van groenten (eventueel met saus), het verminderen van toegevoegde zout en suiker en nieuwe verpakkingen voor verwerkte producten. Een deel van de blikken zijn al vervangen door pouches (stazakken) en blikken en glazen potten hebben makkelijker sluitingen gekregen.”

Biologische groenten niet alleen luxeproduct voor rijke landen

De populariteit van biologische groenten neemt wereldwijd toe. Volgens Van Rijswick hebben consumenten verschillende, vaak persoonlijke, redenen om hiervoor te kiezen. “Het gaat dan om zaken als minder gewasbeschermingsmiddelen, gezondheid, lokaal, kleinschalig, duurzaam en smaak. Het is niet zo dat biologisch ook bewezen deze voordelen heeft, maar dat neemt niet weg dat deze producten wel een gat in de markt vullen, even samengevat als ‘bewuster’ eten.”

“Ook in China groeit het marktaandeel biologische groenten”

- Cindy van Rijswick, analist Fruit, Vegetables, Floriculture bij de Rabobank

Biologisch geteelde groenten zijn over het algemeen duurder, dus het is logisch dat consumptie hiervan deels samenhangt met inkomen. Beschikbaarheid is een andere belangrijke factor. Die beschikbaarheid is niet eenvoudig, omdat telers die willen omschakelen naar biologische teelt met een omschakelperiode te maken hebben (waarin ze meer kosten en minder inkomsten hebben) en omdat de risico’s van biologisch telen groter zijn.

Van Rijswick: “Biologische groenten zijn echter geen luxeproduct voor alleen rijkere landen. Ook in bijvoorbeeld landen als China groeit het marktaandeel vanwege diverse voedselschandalen die hier zijn geweest: mensen zijn daardoor bang geworden voor overmatig gebruik van gewasbeschermingsmiddelen of andere stoffen.”

Kasgroenten in opkomst

De World Vegetable Map 2018 laat ook zien dat er wereldwijd veel teelt van groenten in kassen en vertical farms is. De stijging van teelt binnen hangt samen met de trend dat we tegenwoordig het hele jaar door groenten willen eten van dezelfde, hoge kwaliteit, die bovendien geteeld zijn in een veilige omgeving met efficiënt gebruik van hulpbronnen. “Biologische gewasbescherming heeft wereldwijd een sterke opmars gemaakt in de teelt in kassen”, zegt Van Rijswick. “Juist in kassen is dit een fantastische methode om plagen te bestrijden, omdat de beestjes die gebruikt worden niet weg kunnen vliegen. Ook het gebruik van substraat om planten in te zetten maakt het mogelijk om ziektes te voorkomen en water en meststoffen veel efficiënter te benutten. Dus het is heel erg duurzaam, zeker omdat je ook nog veel hogere opbrengsten kunt realiseren per liter water dan buiten in de grond. “Dit realiseert men zich op steeds meer plekken in de wereld, waardoor de teelt in kassen nog flink groeit. Een groot probleem zijn echter de hoge investeringen. Daar is de rol van een bank die deze sector begrijpt heel belangrijk voor, al zijn er in sommige landen ook overheden die het belang van een duurzame, lokale voedselvoorziening ondersteunen en financieringsoplossingen bieden voor kassen.”

“Een steeds groter deel van onze maaltijd zal uit groente bestaan”

- Cindy van Rijswick, analist Fruit, Vegetables, Floriculture bij de Rabobank

Maaltijd van de toekomst bestaat vooral uit groente

Van Rijswick denkt zelf dat over enkele decennia een veel groter deel van onze maaltijd ingevuld zal worden door groenten, in plaats van granen en dierlijke eiwitten. “Die ontwikkeling gaat langzaam, maar gestaag. Er wordt veel gesproken over alternatieven als kweekvlees of insecten, maar groenten liggen meer voor de hand. Er zijn diverse eiwitrijke groenten zoals spinazie, zoete aardappel en erwten. Bovendien bevatten groenten weinig calorieën en veel vezels, vitaminen en mineralen. Gelukkig zijn consumenten zich hier steeds beter bewust van en beginnen ook koks meer groenten te gebruiken in de keuken. De snelheid waarin de consumptie van groenten kan groeien, zal deels afhangen van de mate waarin consumenten meer lekkere groenten, ideeën en recepten, gemakkelijke producten en concepten aangereikt krijgen. Gemak en smaak zorgen sneller voor meer consumptie dan het gezondheidsargument.“