Slimme innovaties voor betere én betaalbaardere zorg

Genomineerden Herman Wijffels Innovatieprijs, categorie vitale gemeenschappen & zorg

Innovaties die vitaliteit en leefbaarheid bevorderen. Die zuinige en zinnige zorg voor nu en in de toekomst waarborgen. Of waarbij mensen samen ondernemen of samenwerken voor een gemeenschappelijk belang. Daar draait het om in de categorie vitale gemeenschappen & zorg van de Herman Wijffels Innovatieprijs 2016. De drie genomineerde innovaties maken het waar. Een kennismaking.

Het is wetenschappelijk bewezen: patiënten vergeten tachtig procent van wat de arts zegt. Door de stress, doordat de specialist niet de taal van de patiënt spreekt en vaak vaktermen gebruikt. Het inspireerde Renske de Bruine tot de oprichting van MOUNT en de ontwikkeling van een digitale keuzehulp. De Bruine: 'De arts vult na het gesprek met de patiënt het elektronisch patiëntendossier (EPD) aan met de diagnose van de patiënt. Daarna klikt hij het knopje 'digitale keuzehulp' aan. De patiënt ontvangt een e-mail met een link naar zijn persoonlijke keuzehulp. Daarin zijn alle gegevens uit het EPD al ingevuld. Vervolgens doorloopt de patiënt een aantal stappen. In stap 1 leest hij in makkelijke taal en via animaties wat er aan de hand is. In stap 2 ziet hij de mogelijke behandelopties.'

640-vg-z-mount

Beste beslissing

In de derde stap krijgt de patiënt een aantal vragen. 'Je geeft hier bijvoorbeeld aan hoe je tegenover opereren staat, of je moeite hebt met het innemen van medicijnen en hoe je in het leven staat', vertelt De Bruine. 'Dit is belangrijke informatie voor een arts. Een vrouw van 85 maakt waarschijnlijk andere keuzes dan een jonge moeder met kleine kinderen.' Alle informatie wordt teruggekoppeld en opgeslagen in het EPD, daarna gaan arts en patiënt opnieuw met elkaar in gesprek. 'De patiënt is nu goed voorbereid en de arts kent naast de medische gegevens ook de persoonlijke voorkeuren van de patiënt. Samen kunnen ze dan de beste beslissing voor de patiënt nemen.'

Nieuw perspectief

Ook de tweede genomineerde, Hersenz, helpt patiënten. Het behandelprogramma biedt mensen met een niet aangeboren hersenletsel een nieuw levensperspectief. 'Jaarlijks lopen 130.000 mensen hersenletsel op', weet Marianne van der Harten van Hersenz. 'Ze gaan een intensief revalidatietraject in en proberen daarna zoveel mogelijk weer de draad van het gewone leven op te pakken. Bij een grote groep gaat het op een bepaald moment toch mis. Ze lopen bijvoorbeeld vast op hun werk of in hun relatie en zijn snel vermoeid, overprikkeld, ontremd, vergeten veel of raken de weg kwijt.'

640-vg-z-hersenz

Gezin betrokken

Ook collega-organisaties onderkenden het probleem. Twaalf organisaties pakten de handschoen op en vormden Hersenz. Van der Harten: 'De behandeling bestaat uit modules op het gebied van denken en doen, emoties en gedrag, energie en bewegen, communicatie en de situatie thuis. Want ook het gezin wordt betrokken.' Universiteit Maastricht heeft aangetoond dat het programma op meerdere fronten werkt: patiënten zijn tevredener, voelen zich fysiek sterker, zijn minder somber en prikkelbaar en hebben minder zorgvragen. Daardoor neemt de druk op mantelzorgers af. Ook de samenleving profiteert. 'Berekeningen laten zien dat elke euro die in Hersenz wordt geïnvesteerd, de maatschappij vijf euro bespaart', aldus Van der Harten. 'Door de behandeling nemen de kosten van zorgverlening, arbeidsuitval, schuldhulpverlening en echtscheiding af.'

Speels revalideren

De derde genomineerde maakt revalideren na bijvoorbeeld een beroerte speelser en daarmee effectiever. Willem Fontijn van Symbio Therapy, het bedrijf dat de TagTrainer en TikTegel ontwikkelde: 'Revalideren na een beroerte is intensief, saai en een langdurig proces. Zeker als je geen vooruitgang meer merkt, zijn oefeningen lastig vol te houden. Uit onderzoek blijkt dat 67 procent van de mensen vier jaar later nog steeds een beperkte arm-handfunctie als probleem ervaart. Door een gebrek aan motivatie haal je niet het maximale herstelresultaat. Gemotiveerde mensen kunnen met de juiste oefeningen tot veertig procent meer functieverbetering halen. Dat is het verschil tussen wel of niet zelf je thee inschenken, wel of niet de sleutel in het slot kunnen omdraaien en wel of niet kunnen schrijven.'

640_vg-z-symbio

Spelvorm

De TikTegel (hardware) en TagTrainer (software) geven patiënten de broodnodige motivatie om door te gaan, zegt Willem. 'Het is een combinatie van een interactieve spelcomputer, sensomotorische revalidatietherapie en zorg op afstand. Je doet je oefeningen in spelvorm. Zowel volwassenen als kinderen vinden het leuk om te doen. En omdat we bewegingen nauwkeurig registreren, merkt de patiënt wellicht niet direct vooruitgang, maar kan hij die wél zien aan de score.' De therapeut kan de vorderingen op de voet volgen, zelfs op afstand als de patiënt zelfstandig thuis zijn oefeningen doet. 'Uniek is dat de therapeut met de TagTrainer eenvoudig eigen oefeningen kan maken. Hij kan ze dus afstemmen op de ontwikkeling én de behoefte van de patiënt.'

Meer weten?

Op de sites van MOUNT, Hersenz en Symbio Therapy staat meer informatie. Op donderdagmiddag 3 november werd de winnaar bekendgemaakt tijdens het Herman Wijffels Innovatie Event bij CineMec in Nijmegen. Meer informatie staat op de site van de Herman Wijffels Innovatieprijs.

Lees meer