De route naar slaafvrije chocolade: ’Gelijkwaardige samenwerking is essentieel’

De missie van Tony’s Chocolonely is niet te missen. Op elke reep staat het in grote letters: Samen maken we chocolade 100% slaafvrij. ‘Het woord samen is heilig’, benadrukt Henk Jan Beltman, Chief Chocolate Officer. ‘Ik geloof enorm in samenwerking. Individueel kun je meer meters maken, maar minder veranderen. Wil je de wereld veranderen – en dat wil ik – dan heb je daar andere organisaties en mensen bij nodig.’

Tony’s Chocolonely wil niet alleen de eigen chocolade, maar álle chocolade in de wereld slaafvrij maken. Beltman: ‘Het begon in 2004, toen Teun van de Keuken in het programma Keuringsdienst van Waarde liet zien dat op veel cacaoplantages kinderen onbetaald werk doen. Teun richtte Tony’s op en maakte mensen in Nederland bewust van deze misstanden. Dat was een belangrijke eerste stap op weg naar slaafvrije chocolade. Als mensen weten dat er iets mis is, kun je ze overtuigen het te veranderen.’

In 2010 nam Henk Jan Beltman een meerderheidsbelang in Tony’s Chocolonely. Hij zette in op samenwerking in de cacao-industrie. ‘Ik wil met onze chocolade het goede voorbeeld geven. Aan alle bedrijven in de chocoladewereld laten zien dat transparante en eerlijke cacaohandel óók succesvol kan zijn. Het zou geweldig zijn als andere bedrijven ons gaan kopiëren. Niet de wikkel of het recept, maar de inhoud en de resultaten.’

De bank verbindt

‘Wij houden wel van een krachtige missie, en die van de Rabobank is niet mis: ‘Growing a better world together’. Ik vind het stoer dat de Rabobank deze uitspraak durft te doen en inziet dat zij een verantwoordelijkheid heeft in de voedselindustrie. Dankzij hun positie kunnen ze bedrijven met elkaar verbinden en zorgen voor positieve verandering.’

‘Dat is ook waarom ik klant én fan ben van de Rabobank. We werken samen in Nederland en in het buitenland. Een aantal van de boeren, coöperaties en handelaren waar wij zaken mee doen, krijgt steun van Rabobank Foundation en het Rabo Rural Fund. Met hun projecten versterken ze de positie van deze kleine spelers in de chocolade-industrie.’

Werken aan een transparante keten

‘De industrie is nu zo ingericht dat alleen de grote fabrikanten goed verdienen. Ze houden de inkoopprijs van cacao zo laag mogelijk. Cacaoboeren leven daardoor in armoede en gaan op zoek naar zo goedkoop mogelijke arbeid. Het gevolg is kinderarbeid en kindslavernij. De aanpak daarvan begint bij traceerbaarheid van de bonen en de transparantie van de keten. Wij kopen onze bonen direct in bij coöperaties en betalen daarvoor een hogere prijs die hen in staat stelt een leefbaar inkomen te bereiken. Van onze couverture kunnen wij zeggen welke boeren de cacao hebben geleverd. We gaan met hen een langdurig partnerschap aan en werken samen aan de kwaliteit en productiviteit.’

Geld is geen doel

Voor Tony’s is geld alleen maar een middel, aldus Beltman. ‘Veel andere bedrijven hebben geld verdienen tot een doel verheven. Dat leidt tot scheve verhoudingen en het vergroot de kloof tussen arm en rijk. Geld helpt ons juist in het streven naar eerlijke verhoudingen.’

‘Soms gaat de samenwerking met de boeren moeizaam. Kinderarbeid komt nog steeds voor, ook op de plantages van coöperaties waar wij zaken mee doen. We doen er alles aan om dit te stoppen. Best lastig, want je kunt de boeren niet gewoon extra geld geven en dan vertellen hoe ze hun werk moeten doen. Gelijkwaardige samenwerking is hierbij essentieel. Als we ervoor zorgen dat de boeren een leefbaar inkomen hebben, stellen we hen in staat zélf de juiste beslissingen te maken. Dan kunnen ze hun eigen verantwoordelijkheid voelen en nemen.’

Samen meer impact

Op deze manier werkt Tony’s Chocolonely werken stapje voor stapje toe naar die gedroomde slaafvrije chocolade. Beltman: ’Het klinkt misschien arrogant of naïef, maar ik geloof echt dat het ons gaat lukken. Niet alleen, maar samen met alle spelers in onze keten. Ik ben er van overtuigd dat als je mensen als individu aanspreekt, je ze kunt overtuigen bij te dragen aan de missie. Langzaam maar zeker zullen zo ook de grote chocogiganten in beweging komen en hun verantwoordelijkheid nemen.’

Contact

Rabobank Foundation

Bezoekadres Croeselaan 18
3521 CB Utrecht
Postadres Postbus 17100, UC 079
3500 HG Utrecht
Telefoon +31 (0)30 216 2333