Holstein x Zeboe: de perfecte Tanzaniaanse melkkoe

De Mruazi Heifer-fokkerij in Tanzania komt nog bij van de ergste droogte in jaren. Intussen is het bedrijf begonnen met het kruisen van Holstein-Friesian-koeien met het lokale Zeboe-ras. En binnenkort biedt het melkveehouders een app om hun bedrijf nog beter te managen.

De Mruazi Heifer-fokkerij in de regio Tanga in Tanzania fokt melkvee en traint lokale boeren om hun inkomen te verhogen. Vanwege de grootste droogte sinds tijden en een verkeerd uitgepakte zakelijke beslissing, was het een zwaar jaar voor het bedrijf.

De fokkerij kruist de sterke lokale Zeboe-koe met het Holstein Friesian-ras, dat wereldwijd bekendstaat als het ras met de grootste melkproductie. De nieuwe ‘Holstein x Zeboe’-koeien worden verkocht aan lokale melkveehouders, die dankzij dit nieuwe ras hun melkproductie én inkomen aanzienlijk kunnen vergroten.

Holstein x Zeboe: ‘best of both worlds’

Eva Teekens, programmamanager Brazilië en Afrika bij Rabobank Foundation: “Het kruisen van Zeboes en Holstein Friesians is een gevestigde methode om de melkproductie te verhogen, vooral in gebieden waar melkvee in uitdagende condities leeft. Zeboes zijn erg sterk en eten laagwaardige grassoorten. Daar staat tegenover dat ze slechts vier liter melk per dag leveren, terwijl een Friese Holsteiner negen keer zoveel produceert. De Holstein x Zeboe geeft ongeveer tien liter melk per dag.”

Sinds 2010 steunt Rabobank Foundation de Tanzaniaanse fokkerij met advies en een langlopende lening. De fokkerij heeft momenteel 1081 Holstein x Zeboe-koeien en 623 Zeboes. En dankzij hun tweehonderd melkkoeien verkoopt het bedrijf jaarlijks zo’n 500.000 liter melk.

Gegarandeerd inkomen

De meeste melk van de vijfduizend lokale melkveehouders in de regio wordt via de lokale zuivelcoöperatie verkocht aan verwerkingsfabriek Tanga Fresh. De melkveehouders hebben een contract met de fabriek waarin vastgesteld is dat ze minstens 45 procent van de prijs krijgen die Tanga Fresh bij de verkoop ontvangt.

“De vraag van Tanga Fresh is echter groter dan het aanbod,” vertelt Lut Zijlstra, mede-eigenaar van Mruazi Heifer. “De fabriek wil graag houdbare melk produceren, maar daarvoor is meer aanlevering van melk nodig. De productie van houdbare melk zou het bedrijf veerkrachtiger maken. De meeste boeren in de regio melken nog handmatig; wij denken dat hogere inkomsten ervoor zullen zorgen dat meer boeren overstappen op mechanisch melken. Langdurige droogte kan echter roet in het eten gooien, zoals verleden jaar het geval was.”

Aanhoudende droogte

Van september 2017 tot half maart 2018 viel er geen druppel regen in de Tanga-regio. In diezelfde periode breidde de Mruazi Heifer-fokkerij haar land uit met duizend hectare. Normaliter zou het bedrijf haar vee verkopen, maar vanwege de ruimtelijke uitbreiding werden alle dieren behouden. Gevolg: de fokkerij zat met de handen in het haar – er was te veel vee en niet voldoende veevoer.

“Het was een harde les,” vertelt Zijlstra. “Maar we hebben ervan geleerd en doen er alles aan om het in de toekomst beter aan te pakken. We hebben een risico genomen en dat eiste zijn tol. We beheren onze veevoervoorraad nu zorgvuldig en we zijn een irrigatiesysteem aan het installeren.”

“Met de app kunnen we zien wat er op de melkveehouderij gebeurt”

- Lut Zijlstra, Mruazi Heifer

Hightech zuivel

Een andere ontwikkeling waar de fokkerij mee bezig is, is een app voor melkveehouders. “We willen de boeren kennis laten maken met up-to-date technologie. Op die manier kunnen ze hun leefomstandigheden verbeteren,” zegt Teekens. “De app stelt boeren in staat om kennis met elkaar te delen. Dit kan een uitstekende manier zijn om de Tanzaniaanse melkveehouders, die vaak ver uit elkaar wonen, te ondersteunen nadat ze de Holstein x Zeboe hebben aangekocht.”

Zijlstra: “We willen de boeren zoveel mogelijk helpen bij het oplossen van hun problemen. Vruchtbaarheid is bijvoorbeeld een onderwerp waarover we vaak vragen krijgen. Als de koe niet drachtig wordt, produceert ze geen melk. Met de app kunnen we zien wat er op de melkveehouderijen gebeurt. Op basis daarvan kunnen we gericht advies uitbrengen met behulp van een berichtendienst, video-learnings, enzovoort.”

Advies op afstand

Met de app kan de melkveehouder de reproductie, de groei van de kalveren en de voeding registreren. De fokkerij volgt dit proces en geeft advies op maat. “We hopen dat de app ook een communicatiemiddel zal zijn voor de melkveehouders onderling,” voegt Zijlstra toe.

De ontwikkeling van de app is medegefinancierd door Rabobank Foundation, samen met andere commerciële partners. Teekens: “De lancering zal over niet al te lange tijd plaatsvinden; vijfhonderd melkveehouders die al in bezit zijn van een smartphone nemen de app dan in gebruik. En als de app zo succesvol blijkt als we verwachten, willen we het aantal gebruikers zeker vergroten.”

Zijlstra deelt deze visie: “We hopen dat de app een nieuwe generatie melkveehouders in Tanga helpt om hun bedrijf naar een hoger niveau te tillen.”