Smart farmer stories

Via het wereldwijde platform Global Farmers delen agrarische klanten van de Rabobank waardevolle kennis met elkaar. Lees hoe Global Farmer Annechien te Have-Mellema lupine inzet op haar kringloopboerderij.

Annechien ten Have-Mellema is een veelzijdige boerin. Ze is agrariër, varkenshouder en producent van biogas. Het ontwikkelen en opzetten van een dergelijk onafhankelijk, duurzaam boerenbedrijf ontstaat niet zomaar tijdens kantooruren. En al helemaal niet vanzelf. Het kost jaren van inzet en planning. Annechien legt uit hoe haar bedrijf werkt en hoe ze nu de bodemkwaliteit op haar boerderij verbetert met de productie van lupine.

Als tiende generatie boer runt Annechien ten Have-Mellema samen met haar man en kinderen een energieneutrale kringloopboerderij in het Groningse Beerta. Daarnaast heeft ze een speciaal varkensras, de Hamletz, ontwikkeld.

Voor het varkensvoer verbouwt de boerderij zelf de gewassen, zoals wintertarwe, alfalfa, suikerbieten, mais en lupine. Annechien licht dit toe: “Met de gewassen voeden we de varkens, die mest produceren waarmee wij biogas maken. Wat overblijft aan digestaat gebruiken we als kunstmest voor de gewassen. Het biogas dat we produceren, levert voldoende energie om de boerderij draaiend te houden. De mest strooien we uit op de akkers, waar we weer voedsel voor onze zeugen telen. We leveren biogas rechtstreeks vanuit de biogas-installatie aan het elektriciteitsnet. Met de warmte die overblijft na het biogasprocedé kunnen we de boerderij, de dierenverblijven en ons huis verwarmen en daarnaast producten drogen zoals tarwe, vaste mest, en meer.”

Lupine – een superfood

De Hamletz varkens van Annechien krijgen een speciaal voermengsel met onder andere lupine en tarwe die op het eigen land geproduceerd worden. Lupine-erwten zijn in opkomst als ‘superfood’ voor menselijke en dierlijke consumptie. Als diervoeding is lupine is een alternatief voor dierlijk eiwit. Het gewas groeit in zandgrond,waar het zich thuivoelt. Aan het einde van het voorjaar en in de vroege zomer kleurt de bloeiende lupine de akkers prachtig blauw, wit en paars. Tegen augustus zijn de peulen ontwikkeld en is de lupine klaar om geoogst te worden.

“Lupine groeit goed in het koelere klimaat van Noord-Europa. Sojabonen komen hier van nature niet voor, dus die moeten we importeren uit andere regio’s. Doordat we zelf onze lupine telen, zijn we minder afhankelijk van de soja-import buiten de EU. Onze lupine wordt hier geteeld. We hebben dit jaar 3 hectare lupine,” zegt Annechien.

Lupine bindt koolstof en verbetert de bodemkwaliteit

- Annechien ten Have-Mellema

Annechien werd een aantal jaar geleden benaderd om te helpen de productie van lupine terug naar Nederland te halen. Omdat lupine rijk is aan calcium, magnesium en ijzer, is het een veel duurzamer gewas dan soja. Lupine is namelijk bodembesparend en wordt gezien als een hoogwaardige eiwitvervanger voor de regio omdat het milieuvriendelijker is dan de import van veevoer uit verre landen. “De teelt van lupine wordt als ‘groener’ gezien omdat het gewas koolstof bindt en de bodemkwaliteit verbetert. Het is rijk aan kalk, magnesium en ijzer. Op onze boerderij komt onze lupine weer terug op de akkers in de vorm van varkens- en kunstmest, waarmee de kringloop op plaatselijk niveau rond is”, aldus Annechien.

“Lupine voegt waarde toe aan ons boerenbedrijf en ons speciale varkensras. Het Hamletz-varken heeft een uitstekende CO2-voetafdruk in vergelijking met andere varkens. Maar de teelt van lupine als op zichzelf staand gewas is hier nog niet rendabel.”

Annechiens visie op een duurzame varkenshouderij, die zowel milieu- als diervriendelijk is is het resultaat van haar jarenlange ervaring.. Ze zegt, “Ik zie het als mijn taak om tegemoet te komen aan de wensen en behoeftes van de bewuste consument. Om daarnaast ook in de behoefte van de boer te voorzien, moeten we zowel duurzaam als rendabel zijn. Ik wil dat andere boeren en consumenten van varkensvlees kunnen zien wat we hier doen en hoé we dat doen.”

Globalfarmers.com is een exclusieve wereldwijde community voor Rabobank-klanten waar boeren en experts met elkaar in contact kunnen komen en kennis kunnen delen. Het is een initiatief van de Rabobank om boeren te helpen succesvolle agrarische ondernemers te zijn in een veranderende wereld en zo bij te dragen aan de wereldwijde uitdaging van voedselzekerheid.