‘Agribank’ van de toekomst draait op satelliet en smartphone

Schaalbaar bankieren voor kleinschalige boeren

Apollo Agriculture stimuleert landbouw in Afrika, met een combinatie van satellietdata, ‘machine learning’ en mobiele telefonie. Hun missie is simpel: “Met onze business helpen we kleinschalige boeren meer geld te verdienen”, aldus de oprichter.

Toen Eli Pollak in 2015 Apollo Agriculture oprichtte in Kenia, bracht hij een schat aan kennis met zich mee. Hij wist exact hoe je met behulp van data de oogst kan vergroten. Voorheen werkte hij immers bij Climate Corporation, een Amerikaans bedrijf dat boeren persoonlijk groeiadvies geeft met behulp van data. Die dienst sloeg aan: in no time adviseerde het bedrijf boeren over een grondgebied van in totaal 28 miljoen hectare. Ondanks dat succes had Pollak het idee dat hij zich op het verkeerde grondgebied richtte. “Ik zag dat kleine boeren in Sub-Sahara-Afrika evenveel hectare maïs plantten als in de States,”, zegt hij, “maar hun opbrengsten lagen tachtig tot negentig procent lager.”

“Oogsten in Sub-Sahara-Afrika lagen zo’n 80% lager dan in de VS”

- Eli Pollak, Apollo Agriculture

Eenvoudige middelen

Voor een betere oogst is geen hogere wiskunde nodig. Pollak: “De middelen die de oogst vergroten zijn eenvoudig: goede zaden, voldoende bemesting en toegang tot water. Maar boeren hebben vooral geld nodig, zodat ze kunnen investeren in hun boerderijen.” Het frustreerde hem dat de meeste arme, kleinschalige boeren in Kenia geen toegang hadden tot betaalbare leningen. Deze boeren wonen wijdverspreid in landelijke gebieden en produceren relatief weinig. Hierdoor is hun bedrijf voor banken en leveranciers vaak onvoldoende levensvatbaar om in te investeren.

Het team van Apollo bundelde zijn krachten, met als doel: leningen voor deze doelgroep economisch rendabel maken. Pollak: “Om het proces schaalbaar te maken, namen we de klantervaring opnieuw onder de loep. Van klantwerving tot verzekeren, van productdistributie tot trainingen. We bedienen onze klanten nu automatisch.”

“We bedienen onze klanten nu automatisch”

- Eli Pollak, Apollo Agriculture

Hi-tech maakt het schaalbaar

“Vanaf het begin waren we enthousiast over technologische veranderingen die ons konden helpen om deze oplossingen te bieden,” vertelt Pollak. De gamechangers zijn bijvoorbeeld toegang tot hoogwaardige satellietdata, verbeteringen in ‘machine learning’-tools en bredere toegang tot mobiele telefonie en verwante betaaldiensten. Apollo combineerde al deze middelen om haar eerste product te ontwikkelen: een gepersonaliseerd pakket van zaden en mest, dat klanten kunnen aanschaffen tegen een lening met voordelige voorwaarden. Bovendien bevat het pakket een ‘slecht-weer-verzekering’, zodat de boer een financiële back-up heeft als de oogst vanwege storm, regen of droogte mislukt.

Het Apollo-team

Lokale leveranciers

Apollo voorziet zelf in kapitaal om de leningen van boeren te ondersteunen. Deze worden niet in contanten maar in natura uitbetaald. Als het bedrijf de klant een lening toekent, ontvangt hij een vouchercode. Die is inwisselbaar voor een gepersonaliseerd pakket met zaden en producten van een lokale leverancier. De boer betaalt een klein deel van de lening terug tijdens het groeiseizoen, de rest rond oogsttijd.

Er is weinig tot geen informatie beschikbaar over deze boeren. Het is onduidelijk hoe succesvol hun boerderijen zijn of hoe sterk hun financiële positie is. Om de boeren te helpen goede beslissingen te maken over hun leningen, analyseert Apollo onder andere satellietdata. Zo komt het bedrijf te weten hoeveel een boer produceert en hoe dit in verhouding staat tot de productie van aangrenzende boeren, maar ook of er vee aanwezig is waarmee de boer een consistenter inkomen kan verkrijgen.

Een accuraat model

Met de financiële steun van Rabobank Foundation en FMO kan Apollo leningen verstrekken aan risicovolle groepen, zoals vrouwen en jongeren. Dit geeft het bedrijf inzicht in een representatief deel van de doelgroep en het maakt de modellen accurater. Pollak: “We hebben geluk dat we steun ontvangen van organisaties die in ons geloven. Zij geven ons de gelegenheid om onze modellen te bouwen en te verzekeren dat onze producten daadwerkelijk in dienst staan van onze klanten.”

Albert Boogaard, Head of Innovation bij Rabobank Foundation, legt uit waarom de Foundation Apollo ondersteunt: “Dankzij de state-of-the-art-technologie en het digitale distributiemodel van Apollo kunnen kleinschalige boeren voordeliger lenen met minder risico’s. Je zou het ‘de agribank van de toekomst’ kunnen noemen. Samen met FMO voorzien we Apollo van werkkapitaal dat direct naar de boeren gaat die het geld en de middelen het hardste nodig hebben. Veel van hen hadden eerst helemaal geen financiering, ze waren ‘bankloos’. Deze werkwijze sluit ook naadloos aan bij onze innovatiestrategie.”

“Dit is de agribank van de toekomst”

- Albert Boogaard, Rabobank Foundation

Nog meer mogelijkheden

Pollak: “Eigenlijk helpen we kleinschalige boeren om meer te verdienen. We willen uitbreiden en hogere opbrengsten voor onze klanten en ons bedrijf. Dat is de kern van onze visie.” Een van de prioriteiten hierbij is zorgen dat meer boeren toegang hebben tot irrigatiewater om hun veerkracht in tijden van droogte te vergroten. Een ander product helpt boeren om meer winstgevende gewassen te verbouwen en geeft boeren toegang tot de juiste markten om deze gewassen te verkopen.

Een kwestie van vertrouwen

Apollo onderzoekt waar het waarde kan toevoegen voor de boeren. Maar dat duurt langer dan verwacht. Pollak: “Het leertempo is verbonden aan de groeicyclus. Landbouw is een zware business. Als je iemand vraagt zijn methodes te veranderen, moet je eerst zijn vertrouwen winnen. We brengen daarom in het begin veel tijd door met de boeren voordat we ze vragen grote veranderingen door te voeren. We merken gelukkig dat ze graag over bepaalde ‘tools’ willen beschikken, er is dus interesse in ons product. En reacties als ‘dankzij jullie kan ik weer kunstmest gebruiken of zaden kopen’ zijn natuurlijk goud waard.”